Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στα Social Media: Αναδυόμενες όψεις ενός πολλά υποσχόμενου φαινομένου

Αναδημοσίευση από socialactivism.gr

 Γράφει η Γεωργία Κεραμάρη
Δημοσιογράφος

Με την ανάδυση των Νέων Τεχνολογιών, η πολιτική των «μπαλκονιών» έχει μετεξελιχθεί σε πολιτική του «Διαδικτύου», ενώ τα πληκτρολόγια έχουν αντικαταστήσει την εξέδρα των πολιτών. Σε κάθε περίπτωση είτε πρόκειται δηλαδή για ψηφιακή επικοινωνία είτε για «πρόσωπο με πρόσωπο» επικοινωνία, το ζητούμενο για τον πολιτικό είναι να κατέβει από το δικό του «μπαλκόνι», να γίνει δηλαδή προσιτός στο ευρύ κοινό στο οποίο απευθύνεται. Ποιά όμως πρέπει να είναι η θέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις αλλαγές που έχει σημάνει η έλευση του Social Internet;

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι θεσμός, που φύσει και θέση, χαρακτηρίζεται για την εγγύτητά της προς τους πολίτες. Ως τέτοιος θεσμός, οφείλει να «αγκαλιάζει» πρακτικές της άμεσης τοπικής δημοκρατίας. Να είναι πάντα κοντά στους πολίτες, να αφουγκράζεται τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και να προσαρμόζει το έργο της βάσει της ανάδρασης που λαμβάνει από αυτές. Η προσέγγιση όμως ενός μαζικού κοινού, έστω και τοπικά συγκεντρωμένου, όπως αυτό των τοπικών κοινωνιών, ήταν παλαιότερα μία δύσκολη, χρονοβόρα και κοστοβόρα υπόθεση. Ως απόρροια, η πολιτική της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ήταν απρόσωπη και απρόσιτη ενώ η συμμετοχή στα κοινά θεωρούνταν ένα προνομιακό πεδίο άσκησης πολιτικής, προορισμένο αποκλειστικά για λίγους και εκλεκτούς. Η προβληματική αυτή κατάσταση φαίνεται πως μπορεί να ξεπεραστεί εν μέρει, αν οι αρχές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης υιοθετήσουν τις εφαρμογές του συμμετοχικού διαδικτύου (participative web), γνωστού και ως Web 2.0.

Το Web 2.0 είναι η λύδια λίθος του συμμετοχικού διαδικτύου, το οποίο δίχως άλλο πρεσβεύουν τα social media. Βασίζεται σε “peer-to-peer” εφαρμογές και σε user-generated περιεχόμενο. Παρενθετικά, αναφέρεται ότι το user-generated περιεχόμενο αναφέρεται σε περιεχόμενο που εντοπίζεται σε διαφορετικούς τύπους media, το οποίο δημιουργείται και δημοσιεύεται από ερασιτέχνες χρήστες. Μπορεί να πάρει διάφορες μορφές όπως κειμένου, εικόνας, audio, video.

Μηχανές αναζήτησης, διαδικτυακές κοινότητες, blogs, social networks, wikis, είναι μερικές από τις διαδικτυακές πλατφόρμες που συνθέτουν το «μωσαϊκό» της διαδικτυακής αναζήτησης ή ανάρτησης πληροφοριών που μπορούν να αξιοποιηθούν από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αυτή νέα μορφή της ηλεκτρονικής word-of-mouth επικοινωνίας σημαίνει ότι ο οποιοσδήποτε χρήστης μπορεί να μοιράζεται τη γνώμη του ή την εμπειρία του με άλλα άτομα. Πρόκειται, μάλιστα, για μια αμιγώς «πολιτοκεντρική» και δημοκρατική προσέγγιση της επικοινωνίας, αφού οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν απολέσει τον απόλυτο έλεγχο των μηνυμάτων που φτάνουν στους κατοίκους της εκάστοτε τοπικής κοινωνίας. Συνεπώς, θα ήταν μεγάλο ατόπημα για τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να παραβλέψουν αυτές τις αλλαγές, που έχουν επέλθει στο νέο επικοινωνιακό τοπίο και να απωθηθούν άγαρμπα στο περιθώριο του μέλλοντος.

Τα social media μπορούν να αποτελέσουν το βαρόμετρο της κοινής γνώμης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μπορούν να αξιοποιηθούν ως μέσα αμφίδρομης τεχνολογικά διαμεσολαβημένης επικοινωνίας με τους πολίτες και ως εργαλεία πολιτικού μάρκετινγκ. Να γίνουν πεδία κοινωνικών ζυμώσεων και μετασχηματισμών. Εκατομμύρια χρήστες συνευρίσκονται ηλεκτρονικά σε αυτά, συχνά μάλιστα σε καθημερινή βάση και συνδιαλέγονται σχετικά με θέματα της τοπικής επικαιρότητας. Σημειωτέον, ότι τα μέσα αυτά χρησιμοποιούνται από ανθρώπους που στοχεύουν όχι μόνο στην παθητική κατανάλωση περιεχόμενου αλλά και στην ουσιαστική παραγωγή του.

Αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος, η πολλά υποσχόμενη. Αναντίλεκτα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να «αγκαλιάσει» τα νέα δυναμικά αυτά μέσα. Αυτό επ’ ουδενί δε σημαίνει ότι μία απλή μη στοχοθετημένη παρουσία στα κοινωνικά μέσα είναι και αποτελεσματική. Τα social media δεν είναι πανάκεια. Δεν είναι απλώς ακόμη ένα νέο εναλλακτικό κανάλι επικοινωνίας. Δεν αποτελεί μία νέα τάση ή μία μόδα της εποχής στην οποία καλό είναι να έχουν παρουσία οι τοπικοί φορείς. Το πιο σημαντικό, άλλωστε, δεν είναι η ίδια η τεχνολογία αλλά το πως ο καθένας την χρησιμοποιεί.

Εν αντιθέσει, χρειάζεται να αναπτυχθεί μία ολιστική προσέγγιση πολιτικής επικοινωνίας σε αυτά. Αν δεν υπάρξει μία ενορχηστρωμένη προσπάθεια αξιοποίησής τους, τα μέσα αυτά μπορούν να μετατραπούν σε δαμόκλειο σπάθη που απειλεί να καταρρακώσει την εικόνα του φορέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Συνεπώς μία απλοϊκή πρόταση υιοθέτησής τους ενέχει μεγάλο βαθμό επικινδυνότητας για τον πολιτικό φορέα. Λειτουργεί μάλλον εμβαλωματικά και μπορεί να σημάνει την ανεπιστρεπτί καταστροφή της δημόσιας εικόνας του φορέα.

Εάν όμως τα μέσα αυτά αξιοποιηθούν με συστηματικό τρόπο,μπορούν να σημάνουν τον προπομπό δημιουργίας των λεγόμενων «ψηφιακών δήμων», δήμων προσβάσιμων προς τους όλους ανεξαιρέτως τους δημότες. Δήμων που σέβονται τη διαφάνεια ή πιο εύστοχα τη διαύγεια και που αξιοποιούν τη συλλογική ευφυΐα που καλλιεργείται στα νέα αυτά ψηφιακά μέσα! Τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν είναι πολλά, ενώ τα αποτελέσματα που προσφέρουν μπορούν να λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά.

Καταρχήν, η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει στα χέρια της ένα δυναμικό ερευνητικό εργαλείο προς αξιοποίηση. Αυτό δεν είναι άλλο πέρα από τα ίδια τα social media. Μέσα από αυτά μπορούν να πραγματοποιηθούν έρευνες συμπεριφοράς ή στάσεων και απόψεων των δημοτών καθώς και μελέτες μέτρησης του βαθμού ικανοποίησης των δημοτών από τις παρεχόμενες υπηρεσίες του δήμου. Πιο συγκεκριμένα, οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να πραγματοποιήσουν διαδικτυακά τοπικά δημοψηφίσματα είτε μέσω του επίσημου δικτυακού τους τόπου είτε αξιοποιώντας ακόμη διάφορα εργαλεία δημοσκοπήσεων ερευνών όπως το Zoomerang ή το SurveyMonkey ή ακόμη και τα Google Docs.

Παράλληλα, τα κοινωνικά δίκτυα είναι ένας χώρος μαζικής κοινωνικής συνάθροισης, άρα ένας εύκολος τρόπος προσέγγισης μεγάλου πλήθους κοινού αλλά και χώρος δωρεάν προβολής ευρείας κλίμακας, η οποία μπορεί να προσφέρει άμεση διαφήμιση σε φορείς, δράσεις και έργα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η δυνατότητα επικοινωνίας μπορεί να είναι είτε μαζική είτε παραμετροποιημένη, αξιοποιώντας δηλαδή δημογραφικά ή ψυχογραφικά χαρακτηριστικά από τα προφίλ των χρηστών. Επί παραδείγματι, μέσα από την αναζήτηση σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης όπως το LinkedIn ή το Facebook, μπορεί να επιτευχθεί επικοινωνία των τοπικών αρχών με συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών εντός της περιοχής τους.

Η διαχείριση της εικόνας των τοπικών παραγόντων είναι μία άλλη σημαντική δυνατότητα που προσφέρουν τα social media. Μέσω αυτών, μπορεί να επιτευχθεί η επανατοποθέτηση (repositioning) της ταυτότητας του υποψηφίου στον πολιτικό στίβο και η εν γένει διαχείριση της πολιτικής εικόνας των υποψήφιων για τις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (political candidate branding). Μείζονος σημασίας στόχος θα πρέπει να είναι η αναζήτηση δυνητικών ευκαιριών για αύξηση του μεριδίου των ψηφοφόρων στην εκλογική τους περιφέρεια και η μετατροπή των δυνητικών ψηφοφόρων σε πιστούς υποστηρικτές (loyalty). Σε αυτά τα πλαίσια, η σωστά αξιοποιημένη εκλογική έρευνα και η ανάδραση από τους χρήστες δημιουργεί για τον υποψήφιο ένα ακαταμάχητο συγκριτικό πλεονέκτημα και ένα διευρυμένο μερίδιο σε μία επιπρόσθετη πολιτική αγορά, αυτή των νέων δικτυακών μέσων.

Ένας άλλος τομέας που μπορεί να αναπτυχθεί με θεαματικά μάλιστα αποτελέσματα είναι η ανάπτυξη σχέσεων με τα ΜΜΕ (Media Advocacy) και η δημοσιοποίηση ή επικαιροποίηση θεμάτων της πολιτικής ατζέντας (Issues management). Με απλά λόγια, τα social media είναι ιδανικά πεδία για την προσέγγιση δημοσιογράφων και πολιτών. Σε αυτά μπορούν να αναρτηθούν, να αναπαραχθούν και να προωθηθούν δηλώσεις, ανακοινώσεις, newsletters, editorials, δελτία τύπου, media kits, video scripts και εν γένει ενημερωτικό υλικό κάθε μορφής που αφορά τις δράσεις των στελεχών της διοίκησης του εκάστοτε δήμου. Τα social media τρέπονται αυτόματα σε μέσα διαφάνειας, μέσα που προάγουν τις ανοιχτές διαδικασίες διαβούλευσης, μέσα που υπηρετούν ένα βασικό κοινωνικό αίτημα της εποχής μας, αυτό δηλαδή της ίσης πρόσβασης όλων των πολιτών στο δικαίωμα για γνώση και πληροφόρηση. Από την άλλη πλευρά, οι τοπικές αρχές εισπράττουν την απαιτούμενη ανάδραση είτε με τη μορφή κριτικής είτε με τη μορφή επιβράβευσης μέσα από τα comments ή τις αναρτήσεις των δημοτών, προκειμένου να βελτιώσουν τα κακώς κείμενα του δήμου ή να συνεχίσουν και να βελτιστοποιήσουν τις καλές πρακτικές που έλαβαν τα «εύσημα» από τους δημότες. Η αξιοποίηση του user - generated content των χρηστών από τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δίνει τη διάσταση της εγγύτητας και προσιτότητας που οφείλει να φέρει ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, έστω και αν αυτή η επικοινωνία διαμεσολαβείται από ένα τεχνολογικό περιβάλλον διεπαφής. Παράλληλα, στο εν λόγω περιβάλλον δίνεται η δυνατότητα εκτόνωσης των πολιτών που είναι δυσαρεστημένοι ή δυσανασχετούν με τις δράσεις που έχει αναλάβει ο δήμος και η ευκαιρία για τους τοπικούς παράγοντες να τοποθετηθούν και κατευνάσουν την όποια δυσαρέσκεια. Η όποια αρνητική κριτική πρέπει να διαχειρισθεί το συντομότερο δυνατόν, πριν αυτή βρει και άλλους υποστηρικτές. Η αρνητική κριτική, λόγω της υψηλής ταχύτητας διάδοσης, μπορεί να λάβει «διαστάσεις χιονοστιβάδας» που στο πέρασμά της απειλεί το κύρος της εκάστοτε πολιτικής επωνυμίας. Και για τους αιρετούς ισχύει, λοιπόν, το ότι χρειάζεται ίσως και χρόνια να χτίσεις ένα καλό όνομα, αλλά αρκεί ίσως και μία κακιά στιγμή ώστε αυτό το όνομα να καταρρεύσει.

Ο κατάλογος με τις δυνατότητες που δίνουν τα νέα μέσα δεν εξαντλείται εδώ. Επιπρόσθετα, πρέπει να τονιστεί η σημασία της διευκόλυνσης του έργου των αιρετών και η επικοινωνία μεταξύ ομόλογων αρχών.

Η οργάνωση εκδηλώσεων, σεμιναρίων (event management) μπορεί να κοινοποιηθεί στα social media ώστε να μεγιστοποιηθεί η συμμετοχή σε αυτά και παράλληλα να γνωστοποιηθεί στο ευρύ κοινό το φάσμα των δραστηριοτήτων που αναλαμβάνει ο δήμος.

Μία άλλη διάσταση από την οποία μπορεί να επωφεληθεί ο δήμος είναι η διαχείριση κρίσεων, το λεγόμενο crisis management. Αυτό σημαίνει πως ο δήμος έχει τη δυνατότητα άμεσης διαχείρισης κρίσεων μέσα από την ανάρτηση της επίσημης τοποθέτησης του στα social media, χωρίς καθυστερήσεις και προσεγγίζοντας ένα ευρύ κοινό. Επίσης, τα social media μπορούν να αξιοποιηθούν ακόμη και στην περίπτωση φυσικών καταστροφών. Χαρακτηριστική είναι, εν προκειμένω, η αξιοποίηση του Twitter για τον εντοπισμό και τη βοήθεια των θυμάτων του πρόσφατου σεισμού στη Χιλή. Βασική μεταβολή που έχουν επιφέρει τα social media είναι η εκτόξευση της επικοινωνιακής ταχύτητας, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για τη διαχείριση κρίσεων ή έκτακτων αναγκών.

Ενδεχομένως, μία καλή ιδέα θα ήταν η υιοθέτηση από τους δήμους στο οργανόγραμμά τους θέσεων τύπου social media administrators, που οργανωτικά θα υπάγονται στα Γραφεία Τύπου των δήμων και που ως κύριο ρόλο θα έχουν την εποπτεία των social media και του περιεχομένου που διακινείται σε αυτά καθώς και την ανάρτηση επίσημων τοποθετήσεων, όσον αφορά τις κριτικές ή τις ερωτήσεις των δημοτών. Είναι κοινή παραδοχή ότι οι δήμοι έχουν πλεονάζον προσωπικό, συνεπώς η υιοθέτηση τέτοιων ρόλων είναι μια ενέργεια μηδενικού κόστους αλλά βαρύνουσας σημασίας.

Στο εγγύς μέλλον, μεγάλο μέρος της κομματικής δραστηριότητας φαίνεται ότι θα διεξαχθεί στα πληκτρολόγια και στα smartphones. Υπάρχουν πολλές επιχειρησιακές ωφελιμότητες και κοινωνικές εξυπηρετήσεις που προσφέρουν τα social media. Τα μέσα αυτά, δίχως άλλο εξυπηρετούν την εξωστρέφεια και την διαλειτουργικότητα που οφείλει να έχει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, παρέχοντας την προστιθέμενη αξία που επιφέρει η τεχνολογική υποδομή στην λειτουργία τους. Τα social media προσφέρουν διαύγεια, αλληλεπίδραση, άρση των αποκλεισμών και ισηγορία. Παράλληλα, εξυπηρετούν τη βελτιστοποίηση του συντονισμού και της οργάνωσης των υπαρχουσών δομών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σε ένα πρώτο επίπεδο, στόχος των παραγόντων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η μετεξέλιξη social media σε ένα δίκτυο πολιτών όπου οι πολίτες θα μπορούν να επικοινωνήσουν μεταξύ τους αλλά και με τους τοπικούς παράγοντες. Μελλοντικά, αυτός ο στόχος μπορεί να μετασχηματιστεί προς όφελος πάντα των πολιτών. ο στόχος αυτός θα μπορεί εξυπηρετεί την αρχή της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων της δημόσιας διοίκησης. Είναι πιθανό, λοιπόν, αυτό το οργανωμένο δίκτυο πολιτών να είναι σε θέση να επιτρέπει την κατανάλωση υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μέσα από τη χρήση ηλεκτρονικών μηχανισμών αυθεντικοποίησης. Αξίζει λοιπόν η Τοπική Αυτοδιοίκηση να καθυστερεί στην υιοθέτηση τέτοιων μεγαλόπνοων διαβημάτων;

Διαβάστε περισσότερα »

Τα ευτράπελα του πολέμου των σκουπιδιών

Αναδήμοσιεύση από socialactivism.gr

 Γράφει η Γεωργία Κεραμάρη,

Δημοσιογράφος

Μαίνεται για μία ακόμη φορά ο πόλεμος των σκουπιδιών, καθώς ένα μετά το άλλο τα απορριματοφόρα στην Αττική και πολλές άλλες περιοχές της χώρας τραβούν «χειρόφρενο». Ειδικότερα, οι υπάλληλοι καθαριότητας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αντιδρούν στο μέτρο της διαθεσιμότητας και στις αλλαγές των εργασιακών σχέσεων που προκαλεί το Μεσοπρόθεσμο.

Τη στήριξη τους στους υπαλλήλους της καθαριότητας εκφράζει και μέρος των αιρετών, επισημαίνοντας πως εάν εφαρμοστεί το μέτρο της διαθεσιμότητας, αναμένεται να επηρεαστεί η ποιότητα της παροχής υπηρεσιών από τον νευραλγικής σημασίας για τη δημόσια υγεία κλάδο της καθαριότητας.

Το άθλιο θέαμα, όμως, των λόφων από σκουπίδια δεν είναι διόλου πρωτότυπο για την πόλη των Αθηνών. Οχτακόσιοι τόνοι σκουπιδιών είναι ο ημερήσιος απολογισμός για κάθε μέρα απεργίας. Με κάθε απεργία λοιπόν, η πόλη τρέπεται σε υγειονομική βόμβα έτοιμη να εκραγεί... Ξεκοιλιασμένες σακούλες, γλίτσα, λόφοι σκουπιδιών που πνίγουν τις εισόδους των πολυκατοικιών, έντομα και τρωκτικά είναι αν μη τι άλλο οικείο πλήν ανυπόφορο για τους πολίτες θέαμα.

Δυστυχώς, οι Αθηναίοι πολίτες έχουν εξοικειωθεί με αυτή την εικόνα της εξαθλίωσης. Διαχρονικά, τα σκουπίδια ήταν μέσο πίεσης για την ευόδωση συμφερόντων μιας οργανωμένης μειοψηφίας που καπηλευόταν την μη ανοχή των πολιτών στην άθλια ποιότητα ζωής. Ως πότε, όμως, οι μειοψηφίες θα καταπιέζουν την πλειοψηφία; Ως πότε οι συνδικαλιστικές διεκδικήσεις θα επισκιάζουν το δημόσιο συμφέρον; Ποιός θα προασπίσει επιτέλους τους πολίτες που δυσανασχετούν με αυτές τις τριτοκοσμικές εικόνες; Μαζί με τους κάδους σκουπιδιών πλέον, ξεχείλισε και η οργή των πολιτών. Αυτή τη φορά δεν ασθμαίνουν, όμως, μόνο οι Αθηναίοι από τη βρώμα, ασθμαίνουν και οι συνδικαλιστές που βλέπουν το ένδοξο παρελθόν των συνδικαλιστικών διεκδικήσεων τους να χρεοκοπεί.

Όλοι έχουν συνειδητοποιήσει πλέον, ότι το να πνιγεί μια πόλη στα σκουπίδια δεν είναι μια κορυφαία αγωνιστική πράξη. Παράλληλα, όλοι αναγνωρίζουν ότι η κοινωνία δεν μπορεί να αποτινάξει από πάνω της το μνημόνιο μέσα από τη βρώμα και τη δυσωδία. Ούτε είναι απεργοσπάστης όποιος συμμερίζεται αυτήν την άποψη.

Καλώς ή κακώς η κοινωνία είναι πλέον υποψιασμένη με τέτοιου είδους παρωχημένες τακτικές διεκδικήσεων.

Σε κάθε απεργία η πόλη πνίγοταν στα σκουπίδια. Κατόπιν, ακολουθούσαν προσλήψεις προσωπικού καθαριότητας από τους δήμους και τελικά οι μισοί εξ αυτών κατάληγαν σε θέσεις γραφείου. Μετά το πέρας της εκάστοτε απεργίας ξεπροβάλλαν οι νικηφόρες σκουπιδιάρες που με ελλείψεις σε προσωπικό πάλευαν για να μαζέψουν τον ασυμμάζευτο!!

Φαίνεται, όμως, πως με τις νέες απεργίες οι υπάλληλοι της καθαριότητας άνοιξαν άθελα τους τον ασκό του αιόλου, τόσο για το δικό τους εργασιακό μέλλον όσο και για την ποιότητα ζωής της πόλης. Όταν ένας τόσο καλοπληρωμένος κλάδος δημόσιων υπαλλήλων καταφεύγει αρκετά συχνά σε απεργίες με υψηλό κοινωνικό κόστος, πυροδοτεί εμμέσως τη συζήτηση περι ιδιωτικοποιήσεως του κλάδου. Είναι κοινή παραδοχή ότι η παροχή καθαριότητας από τους δήμους είναι ποιοτικά χειρότερη και οικονομικά ασύμφορη σε σχέση με την ανάθεσή της σε ιδιώτες. Το επιχείρημα, όμως, περί ιδιωτικοποιήσεως του κλάδου ισχυροποιείται ακόμη λόγω της έκτασης των σκανδάλων του κλάδου. Ας θυμηθεί κανείς αυτά που αποκάλυψε το 2010 το πόρισμα των Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης. Τότε είχε αποκαλυφθεί πως το 31,43% των απασχολουµένων στην καθαριότητα είχε διατεθεί παρανόµως σε άλλες υπηρεσίες ή νοµικά πρόσωπα του ∆ήµου.

Η Διεύθυνση Καθαριότητας του δήμου της Αθήνας μας έχει κοστίσει πολύ ακριβά. Σύμφωνα με δήλωση του τέως αντιδημάρχου Δημοτικής Αστυνομίας και δημοτικού συμβούλου με τη δημοτική παράταξη «Πορτοκαλί», κύριου Τάσου Αβραντίνη σε αυτή τη διεύθυνση απασχολούνται σήμερα 2.146 υπάλληλοι και περίπου 250 υπάλληλοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2012, οι Αθηναίοι πλήρωσαν στον δήμο τέλη για την καθαριότητα που ξεπερνούσαν τα 100 εκατ. ευρώ. Το κόστος μισθοδοσίας των υπαλλήλων της εν λόγω υπηρεσίας ανήλθε για το δεκάμηνο του 2012 περίπου στο ποσό των 42 εκατ. Ευρώ. Ο μέσος ετήσιος μισθός του μόνιμου υπαλλήλου της Διεύθυνσης Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων το 2012 (συμπεριλαμβανομένων ασφαλιστικών εισφορών και υπερωριακής αμοιβής) ανέρχεται περίπου στο ποσό των 23.595 ευρώ ή, μηνιαίως, σε 1.966 ευρώ. Το 2010 ο μέσος ετήσιος μισθός του μόνιμου υπαλλήλου της Διεύθυνσης Καθαριότητας ανήλθε περίπου στο ποσό των 38.200 ευρώ ή, μηνιαίως, σε 3.183 ευρώ. Οι αριθμοί καταδεικνύουν με ενάργεια την κατασπατάληση χρηματικών πόρων για τη βόλεψη των ημετέρων και την ανορθολογική διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού. Μια κοινωνία που αιμοραγεί ,όμως, δε μπορεί να δείξει ανοχή σε τέτοιου είδους διεκδικήσεις....

Τα πρόβλημα με την καθαριότητα δεν εξαντλείται μόνο με τις απεργίες. Ειδικότερα, η χωματερή των Λιοσίων παρουσιάζει φαινόμενα κορεσμού καθώς δεν μπορεί να δεχτεί επιπλέον όγκους απορριμμάτων. Ο Περιφερειάρχης Αττικής, κύριος Γιάννης Σγουρός ανακοίνωσε ότι ο χώρος των 3.800 τ.χλμ. που εξυπηρετεί όλο το λεκανοπέδιο εξαντλείται στους επόμενους 22 μήνες. Για το λόγο αυτό τόνισε ότι είναι επιτακτική η ανάγκη υλοποίησης του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων, ώστε με την κατασκευή των τεσσάρων νέων μονάδων να περιοριστεί η ποσότητα των απορριμμάτων που οδηγούνται προς υγειονομική ταφή.

---

Πηγές:

www.lifo.gr/

http://www.newsnow.gr/

http://www.like-spot.gr/

http://news.kathimerini.gr/

http://www.parapolitika.gr

Διαβάστε περισσότερα »

Αναπτυξιακός μοχλός ή τροχοπέδη εργασιακών δικαιωμάτων;

Αναδημοσίευση από socialactivism.gr

 Γράφει η Γεωργία Κεραμάρη

Η δημοσιονομική κρίση την οποία βιώνει η χώρα μας, επηρέασε σημαντικά τις γενικότερες συνθήκες απασχόλησης. Η ευελιξία των εργασιακών σχέσεων προβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις κυβερνήσεις, την εργοδοσία, ως η καλύτερη επιλογή για την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων συνεπειών της κρίσης. Από την άλλη πλευρά, καθολικό υπήρξε το αίτημα για διασφάλιση γενικότερης ασφαλιστικής κάλυψης των εργαζόμενων. Η flexicurity ήρθε να γεφυρώσει το χάσμα των αντικρουόμενων συμφερόντων εργοδοσίας και εργαζομένων. Είναι, όμως, εφικτό να συνδυαστούν αυτά τα δύο αντίθετα συμφέροντα σε ένα εφαρμόσιμο και ρεαλιστικό μοντέλο ανάπτυξης;

Ο αγγλικός όρος flexicurity αποδίδεται στα ελληνικά με τη λέξη «ευελφάλεια» ή αλλιώς «ευασφάλεια». Προκύπτει από τη σύμπτυξη των όρων «ευελιξία» και «ασφάλεια». Η έννοια της ευελιξίας με ασφάλεια (flexicurity) πρωτοεμφανίστηκε στην Ολλανδία, ακριβώς μετά τη μεταρρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας το 1999. Βασίζεται στη θέση ότι αφενός η ασφάλεια κι αφετέρου η ευελιξία, δεν είναι έννοιες εξ ορισμού αντιθετικές και αλληλοαποκλειόμενες, αλλά συμπληρωματικές. Μέσα στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, η έννοια εμφανίζεται από πολλούς ως ο μόνος αναπτυξιακός μοχλός που συνεπάγεται αύξηση της απασχόλησης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συντηρώντας μερικά ουσιώδη στοιχεία του κράτους κοινωνικής πρόνοιας. Στόχος της flexicurity είναι οι περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, κάτι που υπήρξε πρωταρχικός στόχος και της ανανεωμένης Στρατηγικής της Λισσαβόνας.

Στον πυρήνα της flexicurity βρίσκεται ένα «πάντρεμα» ή πιο εύστοχα ένας συμβιβασμός που διαφέρει από εποχή σε εποχή και από κράτος σε κράτος. Ουσιαστικά, συμβιβάζονται η ευελιξία των εργασιακών σχέσεων, πάγιο αίτημα της εργοδοσίας, με στόχο τη μείωση του εργατικού κόστους και την αύξηση των κερδών της καθώς και η ασφάλεια, πάγιο αίτημα των εργαζόμενων με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών απασχόλησης και της ποιότητας της ζωής τους.

Το μοντέλο της flexicurity έχει τόσο ένθερμους θιασώτες όσο αντιμάχους. Για τους μεν έχει θεωρηθεί ως «πανάκεια». Υποστηρίζουν ότι η flexicurity αποτελεί τη λύση στο σύνθετο πρόβλημα της ανεργίας. Θεωρούν ότι η μείωση της απασχόλησης είναι συνέπεια του υψηλού εργατικού κόστους και της έκτασης των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Λιγότερα, κατά συνέπεια, εμπόδια στις απολύσεις εργαζομένων ισοδυναμούν με λιγότερες επιφυλάξεις της εργοδοσίας για νέες προσλήψεις, ενώ μικρότερες εργατικές αποδοχές και ασθενέστερα κοινωνικά βάρη για την επιχείρηση οδηγούν σε περισσότερες προτάσεις για εργασία. Για τους δε αντιπάλους της, η flexicurity θεωρείται βασικός παράγοντας για την αποδόμηση των εργασιακών δικαιωμάτων. Τη θεωρούν ως συντονισμένη νεοφιλελεύθερη επίθεση σε βάρος των εργαζομένων και του βιοτικού τους επιπέδου.

Η flexicurity συναποτελείται από τέσσερα στοιχεία πολιτικής. Πρώτον, από ευέλικτες και ασφαλείς συμβατικές ρυθμίσεις. Δεύτερον, από σφαιρικές στρατηγικές διά βίου μάθησης. Τρίτον, από αποτελεσματικές και ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας και τέλος από σύγχρονα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.

Σχηματοποιώντας τη σύγκρουση ιδεών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Κοινότητας μπορεί να λεχθεί, μάλιστα, ότι τα κράτη μέλη είναι χωρισμένα σε αυτά που επιθυμούν την ισχυροποίηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, δηλαδή, την ενίσχυση της ασφάλειας της εργασίας και σε αυτά που επιδιώκουν τον «εκσυγχρονισμό» του, μέσα από την ενίσχυση της ευελιξίας της εργασίας.

Η flexicurity, θα μπορούσε να απεικονιστεί ως μία «κατασκευή» αποτελούμενη από τρεις διακριτούς πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας αποτελείται από μία εύκαμπτη αγορά εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι οι εργοδότες μπορούν να προσλαμβάνουν και να απολύουν εύκολα τους υπαλλήλους τους. Ο δεύτερος στυλοβάτης της flexicurity εμπεριέχει την προστασία του επιπέδου ζωής και του εισοδήματος. Αποτελεί, δηλαδή, τη διασφάλιση για τους εργαζομένους ότι η απώλεια της εργασίας τους δε συνεπάγεται μείωση του βιοτικού τους επιπέδου. Το μοντέλο της flexicurity προσφέρει, δηλαδή, τη δυνατότητα να ισορροπηθεί η σταδιοδρομία και η ιδιωτική ζωή με γενναιόδωρες γονικές άδειες και άδειες υγείας. Αυτοί οι παράγοντες υποστηρίζουν, επίσης, την ανατροπή στις θέσεις εργασίας, με αποτέλεσμα μία δυναμική αγορά εργασίας στην οποία το να μην έχει κάποιος εργασία προσωρινά, δε θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την εξέλιξη της σταδιοδρομίας του. Ο τρίτος πυλώνας του μοντέλου της flexicurity αποτελείται από τις Ενεργητικές Πολιτικές Απασχόλησης (Ε.Π.Α.). Πρόκειται για ένα ενιαίο σύνολο μέτρων που στοχεύουν στην ενθάρρυνση και την επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας. Μετά από μια ορισμένη περίοδο ανεργίας, γίνεται υποχρεωτικό για τους ανέργους να συμμετέχουν στα προγράμματα που σχεδιάζονται συγκεκριμένα ανά κατηγορίες εργαζομένων μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο την «παθητική περίοδο» ανεργίας.

Το μωσαϊκό της εννοιολόγησης της flexicurity συμπληρώνουν και τα διάφορα είδη άτυπων μορφών εργασίας που συνεχώς κερδίζουν έδαφος στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι νέες μορφές απασχόλησης λαμβάνουν μορφή «χιονοστοιβάδας» που απειλεί στο πέρασμά της ό,τι σήμερα μπορεί να θεωρείται τυπική ή «κανονική» σχέση εργασίας. Στις άτυπες μορφές απασχόλησης περιλαμβάνονται η μερική απασχόληση καθώς και η πρόσκαιρη ή προσωρινή απασχόληση, η οποία εμφανίζεται κυρίως με τη μορφή των συμβάσεων ορισμένου χρόνου, την εποχιακή απασχόληση ή μέσα από το θεσμό του «δανεισμού εργαζομένων». Σε αυτά, να προστεθούν η τηλεργασία καθώς και οι συμβάσεις έργου.

Ένας περιεκτικός ορισμός της flexicurity δίδεται στην βιβλιογραφία. Ορίζει την ευασφάλεια ως συνδυασμό βαθμού ασφάλειας της θέσης εργασίας, της απασχόλησης και του εισοδήματος, ο οποίος θα διασφαλίζει τις ευαίσθητες ομάδες του εργατικού δυναμικού (νέοι, μητέρες, εργαζόμενοι προχωρημένης ηλικίας, μετανάστες, ελλιπών προσόντων), ενώ παράλληλα θα προωθεί την υψηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης και την κοινωνική ενσωμάτωση, επιτρέποντας, εντούτοις, την αριθμητική, τη λειτουργική ευελιξία και την ευελιξία των μισθών, επιδιώκοντας την άμεση προσαρμογή της αγοράς εργασίας στις ευμετάβλητες συνθήκες στην εποχή της παγκοσμιοποίησης που διανύουμε.

Το υπόδειγμα της flexicurity βασίζεται, παρά ταύτα, σε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος κατά το πρότυπο των Σκανδιναβικών χωρών το οποίο χαρακτηρίζεται για την παροχή γενναιόδωρων επιδομάτων ανεργίας. Προωθεί την κινητοποίηση των ανέργων στην προσπάθεια εξεύρεσης νέας εργασίας και τη διευκόλυνση της επιτυχούς αναζήτησης μέσω των ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης και των προγραμμάτων δια βίου μάθησης. Μεριμνά, συνεπώς, αφενός για την προετοιμασία και την περαιτέρω αναβάθμιση των προσόντων των εργαζομένων για την περίπτωση μετακίνησής τους σε άλλη θέση εργασίας, αφετέρου για την κοινωνική ενσωμάτωση και την αναβάθμιση των προσόντων όσων εργάζονται με βραχυχρόνιες συμβάσεις εργασίας ή βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας όντας π.χ. μακροχρόνια άνεργοι ή προσφέροντας τη λεγόμενη μαύρη εργασία.

Η Δανία αναμφισβήτητα αποτελεί χώρα υποδειγματικής εφαρμογής της flexicurity. Αποτελεί μία χώρα με δυναμική οικονομία, υψηλή απασχόληση και ισχυρό κοινωνικό κράτος. Η Δανία συνδυάζει αρμονικά χαρακτηριστικά των απορυθμισμένων αγορών εργασίας του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, γνωστών για την απελευθέρωση απολύσεων και προσλήψεων και του γενναιόδωρου σκανδιναβικού κράτους πρόνοιας που φημίζεται για τα υψηλά επιδόματα ανεργίας. Χαρακτηριστικά, σε περίπτωση απόλυσης, ο εργαζόμενος παίρνει για 4 χρόνια επίδομα ανεργίας που κυμαίνεται γύρω στο 60 - 65% του μισθού του και απολαμβάνει όλων των κοινωνικών παροχών που είχε ως εργαζόμενος! Επίσης, βάσει μελέτης της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Δανία διαθέτει την τρίτη πιο ελαστική αγορά εργασίας μεταξύ 130 χωρών όλων των ηπείρων, μετά τις ΗΠΑ και τη Σιγκαπούρη. Η ευασφάλεια της Δανίας βασίζεται στο λεγόμενο «Χρυσό Τρίγωνο» που χαρακτηρίζεται από υψηλή κινητικότητα των εργαζομένων σε διαφορετικές θέσεις εργασίας, από ένα γενναιόδωρα προσφερόμενο δίχτυ ασφάλειας για τους ανέργους και από τις Ενεργητικές Πολιτικές Απασχόλησης.

Συγκεντρωτικά, τα χαρακτηριστικά του δανικού μοντέλου είναι το απορυθμισμένο θεσμικό πλαίσιο προστασίας της απασχόλησης, το ισχυρό κοινωνικό κράτος, οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, η δια βίου μάθηση, η υψηλή κινητικότητα των εργαζομένων, ο περιορισμένος δημόσιος τομέας, το χαμηλό ποσοστό αυτοαπασχολούμενων και ο κοινωνικός διάλογος. Ο κοινωνικός διάλογος και το χαμηλό ποσοστό αυτοαπασχολούμενων αποτελούν τους θεμέλιους λίθους του οικοδομήματος της οργάνωσης της αγοράς εργασίας με ευελιξία και ασφάλεια στη Δανία, όπως μαρτυρούν οι ίδιες οι επιδόσεις της αγοράς εργασίας. Το ποσοστό απασχόλησης στη Δανία είναι το υψηλότερο της Ε.Ε. και φθάνει το 77,3%. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις της Δανίας είναι οι πιο παραγωγικές στην Ευρώπη και κανένας περιορισμός δεν τις εμποδίζει να λειτουργούν 24 ώρες την ημέρα και 365 μέρες το χρόνο εάν το επιθυμούν. Την ίδια στιγμή, οι Δανοί εργαζόμενοι απολαμβάνουν υψηλούς μισθούς και κοινωνικά προνόμια. Οι Δανοί είναι από τους πιο οργανωμένους συνδικαλιστικά λαούς παγκοσμίως αφού το ποσοστό συμμετοχής τους στα συνδικάτα προσεγγίζει το 85% τη στιγμή που στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό μετά βίας ξεπερνά το 30%. Παράλληλα, ο διάλογος ανάμεσα στους κοινωνικούς εταίρους είναι μόνιμος, δημιουργικός και αποτελεσματικός. Με λίγα λόγια, οι Δανοί εμφανίζονται σε όλες τις σχετικές έρευνες και ως οι πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι της Ευρώπης!

Το δανικό μοντέλο flexicurity δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί παγκοσμίως. Η ευελιξία με ασφάλεια δεν είναι ένα «one-size-fits-all» μοντέλο. Η απλή αντιγραφή του δεν συνεπάγεται και την επιτυχημένη εφαρμογή του, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών στα εσωτερικά των κρατών μελών. Συνεπώς, και το ίδιο το μοντέλο πρέπει να είναι τόσο ευέλικτο, ώστε κάθε χώρα μπορεί να βρει τον τρόπο να γίνει πιο ανταγωνιστική, με συνέπεια την αύξηση της απασχόλησης. Σε κάθε περίπτωση, το δανικό μοντέλο flexicurity μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για το πώς μία χώρα θα μπορούσε να οργανώσει την αγορά εργασίας της ανταποκρινόμενη στις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης.

Τι ισχύει ειδικότερα για τη χώρα μας; Το ζήτημα της flexicurity ενδιαφέρει άμεσα την Ελλάδα για πολλούς λόγους. Πρώτον, γιατί η ελληνική οικονομία πλήττεται από την ανεργία και την έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Δεύτερον, η ελληνική αγορά εργασίας χαρακτηρίζεται από πολλές άτυπες ευέλικτες μορφές εργασίας που λειτουργούν αντιανταγωνιστικά για τις υγιείς επιχειρήσεις. Τρίτον, η χώρα μας χαρακτηρίζεται από τα υψηλότερα ποσοστά αδήλωτης εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τέταρτον, αχίλλειος πτέρνα της χώρας μας είναι και ο άδικος εν μέρει νομοθετικός της προστατευτισμός. Το πρόβλημα αυτό μεγεθύνεται στη δίνη της δημοσιονομικής κρίσης. Οι συνέπειες είναι κάτι παραπάνω από ορατές. Με απλά λόγια, ένας άνεργος μπορεί εύκολα να γίνει άνεργος «μακράς διαρκείας», οι νέοι που επιζητούν απέλπιδα να μπουν στην αγορά εργασίας και οι εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου είναι εκτεθειμένοι δίχως άλλο στην ανεργία. Αντίθετα, οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι υπάλληλοι αορίστου χρόνου είχαν επί σειρά ετών σχεδόν εξασφαλισμένο το επαγγελματικό τους μέλλον. Κατά πόσο, όμως, οι εθνικές ιδιαιτερότητες της χώρας μας επιτρέπουν την επιτυχή εφαρμογή του μοντέλου;

Σε αδρές γραμμές, για να «καρποφορήσει» η ευελιξία στην ελληνική αγορά εργασία χρειάζεται και το κατάλληλο «γόνιμο έδαφος» με τη μορφή μίας σειράς δομικών στοιχείων και διαρθρωτικών αλλαγών. Χρειάζεται σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα, αμοιβαίο κλίμα εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους, πολιτών και θεσμών, απουσία διαφθοράς, ύπαρξη κοινωνικού και αναδιανεμητικού κράτος δικαίου, δημοσιονομική ισορροπία, περιορισμένη φοροδιαφυγή. Τι από όλα αυτά διαθέτει όμως η χώρα μας;

Τα προβλήματα στη χώρα μας είναι πολλά και δυσεπίλυτα. Ένα σοβαρό σημείο στο οποίο η ελληνική πραγματικότητα χωλαίνει και αποτελεί σημαντικό, ίσως, εμπόδιο της αυτούσιας υιοθέτησης του δανικού μοντέλου είναι το πεδίο του κοινωνικού διαλόγου. Στην περίπτωση της Δανίας, ο κοινωνικός διάλογος είναι καταλυτικός παράγοντας επιτυχίας του μοντέλου της flexicurity. Η διενέργεια γόνιμου κοινωνικού διαλόγου διευκολύνεται από την ύπαρξη κατάλληλου θεσμικού πλαισίου και βασίζεται, κυρίως, στην υπεύθυνη, ιστορικά σχηματισμένη και κοινωνικά αφομοιωμένη στάση του πολίτη έναντι της πολιτείας. Εν αντιθέσει, η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με έντονο συγκρουσιακό κλίμα κοινωνικών εταίρων. Παράλληλα, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις στην Ελλάδα και ειδικότερα οι κλαδικές και επιχειρησιακές συμβάσεις, σπανίως περιλαμβάνουν στην ατζέντα τους θέματα που αφορούν την απασχόληση και την επαγγελματική κατάρτιση.

Επίσης, στην περίπτωση της χώρας μας, το ελλειμματικό κοινωνικό κράτος αποτελεί τροχοπέδη για τη sui generis εφαρμογή του μοντέλου. Με τις εκρηκτικές σχέσεις κράτους και πολιτών, την έλλειψη εμπιστοσύνης στις σχέσεις των κοινωνικών εταίρων και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αγορών εργασίας τους, είναι εξαιρετικά δύσκολο να καθιδρυθεί ένα μοντέλο flexicurity. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα έχει χαρακτηριστεί ως χώρα προβληματική από την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαιτίας του υπολειμματικού κοινωνικού της κράτους και της ασθμαίνουσας οικονομίας. Οι πολιτικές επιδότησης της ανεργίας και επανένταξης των ανέργων που χρησιμοποιεί η χώρα μπορούν να θεωρηθούν πενιχρές, αποθαρρυντικές και αναποτελεσματικές ως ένα βαθμό. Για να λάβει κάποιος άνεργος επιδότηση θα πρέπει να πληροί ορισμένους περιοριστικούς όρους, όπως τα έτη εργασίας του και το γεγονός της απόλυσής του. Η διάρκεια επιδότησης των ανέργων δεν ξεπερνά το ένα έτος αποκλείοντας με αυτό τον τρόπο τους μακροχρόνια άνεργους.

Σημείο προβληματισμού, όσον αφορά τις επιδοτήσεις ανέργων, είναι και το ζήτημα της αναπλήρωσης του μισθού. Το ποσοστό της αναπλήρωσης του μισθού κινείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Αυτό, πρακτικά, σημαίνει πώς ο άνεργος θα πληρωθεί από το κράτος σχεδόν το μισό ποσό από αυτό που λάμβανε ως εργαζόμενος. Είναι έκδηλη, λοιπόν, η δυσκολία ενός ανέργου και δη οικογενειάρχη ώστε να μπορεί να καλύψει τις βασικές του ανάγκες με τα κρατικά επιδόματα. Συμπερασματικά, το κράτος δε μπορεί να προστατεύσει τη μάζα των ανέργων και τα επιδόματα που παρέχει λειτουργούν εμβαλωματικά, προσωρινά και ανεπαρκώς για τον Έλληνα άνεργο.

Λύδια λίθος της ελληνικής αγοράς εργασίας είναι και η ανασφάλιστη εργασία. Η παράνομη εργασία και το υψηλό επίπεδο παραβίασης ειδικών πτυχών της εργατικής νομοθεσίας λειτουργούν στο πλαίσιο μιας φανερά παραβατικής στάσης μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων, η οποία προστατεύεται από τους ανεπαρκείς μηχανισμούς ελέγχου, εφαρμογής της νομοθεσίας καθώς και τη βραδεία απονομή δικαιοσύνης σε τέτοιες περιπτώσεις.

Το επίπεδο των μισθών των Ελλήνων αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό δείγμα του χάσματος της ελληνικής πραγματικότητας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι μισθοί στην Ελλάδα αποτελούν ένα δείκτη απαραίτητο για τον υπολογισμό των καταβαλλόμενων αποζημιώσεων σε περίπτωση απόλυσης.

Γενικότερα, η Ελλάδα παρουσιάζει χαμηλούς δείκτες μισθωτής εργασίας και συνδικαλιστικής δράσης. Επίσης, συγκρινόμενη με την Ένωση των «27», η ελληνική αγορά εργασίας υπολείπεται σε πολλούς κρίσιμους τομείς. Τα ποσοστά ανεργίας είναι από τα υψηλότερα στην Ένωση, η μετάβαση από την εκπαίδευση στην απασχόληση είναι δυσκολότερη, παρουσιάζει υψηλότερη μακροχρόνια ανεργία νέων και ακόμη υψηλότερη των νέων γυναικών, κατέχει το υψηλότερο ποσοστό «ετεροαπασχόλησης» των νέων που μπαίνουν μετά δυσκολίας στην αγορά εργασίας.

Κάποια επιπλέον χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ελληνικής περίπτωσης επιδεινώνουν την κατάσταση. Τέτοια είναι η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία συνεπάγεται σημαντικό κόστος για την οικονομία. Σε αυτό, να προστεθεί το υψηλό κόστος προσλήψεων και απολύσεων λόγω των νομοθετικών ρυθμίσεων για την προστασία της απασχόλησης και το υψηλό μη μισθολογικό κόστος εργασίας. Αρνητικά λειτουργούν, παράλληλα, η περιορισμένη κινητικότητα από κλάδο σε κλάδο, περιοχή σε περιοχή και επιχείρηση σε επιχείρηση καθώς και η περιορισμένη ευελιξία στα ωράρια εργασίας. Τέλος, αρνητικά λειτουργούν τα χαμηλά ποσοστά της μερικής απασχόλησης. Οι επιπτώσεις την έλλειψη ευελιξίας αμβλύνονται από φαινόμενα όπως η αυτοαπασχόληση και η εισροή μεταναστευτικού εργατικού δυναμικού. Παράλληλα, η σύνδεση αμοιβής και παραγωγικότητας είναι αντιστρόφως ανάλογη. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της διατήρησης εργατικού δυναμικού μειωμένης παραγωγικότητας λόγω υψηλού κόστους απολύσεως και αντίστοιχης αποζημιώσεως με παράλληλη δημιουργία υψηλών εμποδίων εισόδου στον εργασιακό χώρο νεανικού εργατικού δυναμικού με δυνατότητες αυξημένης παραγωγικότητας.

Τέλος, το υπάρχον σύστημα προστασίας της απασχόλησης προστατεύει μεν τον εργαζόμενο σε περίπτωση απόλυσης αλλά δεν προστατεύει την επιχείρηση σε αντίθετη περίπτωση παραίτησης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι εφικτό να βρεθεί το σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην ευελιξία και την ασφάλεια της εργασίας. Για πολλούς, η σημερινή κρίση δεν ήταν στις περισσότερες τουλάχιστον περιπτώσεις η πραγματική αιτία, αλλά η αφορμή, το πρόσχημα, η χρυσή ευκαιρία για την προώθηση του σταθερού στόχου της εργοδοσίας για συμπίεση των εργατικών αμοιβών και περαιτέρω ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων. Δυστυχώς, μέχρι στιγμής η επίκληση της flexicurity εφαρμόστηκε καταχρηστικά υπέρ της πλευράς της εργοδοσίας. Η πλάστιγγα φέρεται να κλίνει υπέρ της ευελιξίας με την επίκληση της ασαφούς, αβέβαιης και μη ισόρροπης ασφάλειας. Όλα αυτά αποτελούν παράγοντα περαιτέρω απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και των όρων κοινωνικής συνοχής όταν, μάλιστα, αυτές αποβλέπουν στην απελευθέρωση του συστήματος των απολύσεων. Ακόμη, η εφαρμογή της flexicurity φαίνεται ότι στην πράξη δε μπορεί να απαλλαγεί από την επιδίωξη των επιχειρήσεων να μειώσουν το «κόστος εργασίας». Κατά συνέπεια, η πλευρά της ασφάλειας θα υπολείπεται συνεχώς για να μην ακυρώνει τη λογική της ευελιξίας. Η συζήτηση για τη flexicurity, οδηγεί συχνά σε πολιτικές διευκόλυνσης των επιχειρήσεων, οι οποίες παράλληλα θα επιχειρήσουν να μετακυλήσουν μέρος του βάρους της ευθύνης τους για την ανεργία που δημιουργούν προς το κοινωνικό σύνολο.

Όλα τα παραπάνω αντικατοπτρίζουν, άλλωστε, την εμμονή της Ένωσης σε ένα παραγωγικό μοντέλο σύμφωνα με το οποίο η εργασία εκλαμβάνεται ως κόστος, υπό το βάρος των υιοθετούμενων όρων λειτουργίας του διεθνούς ανταγωνισμού που ενοχοποιεί τον εργαζόμενο και τα δικαιώματά του. Η Ένωση, αντί να στηρίζει και να ενισχύει το πλεονέκτημα του κοινωνικού της προτύπου και να επιχειρεί την προβολή και «εξαγωγή» του, επιδιώκει την εισαγωγή στοιχείων απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας που απορυθμίζουν ουσιώδη χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού εργατικού δικαίου όπως η ασφάλεια στην απασχόληση, απαλλάσσοντας τις επιχειρήσεις από βασικές υποχρεώσεις τους και ενισχύοντας το μερίδιό τους στην κατανομή του παραγόμενου εισοδήματος.

Συμπερασματικά, η flexicurity ούτε πανάκεια, ούτε καταστροφή, ούτε και μαγική είναι. Αναντίλεκτα, δεν είναι ένα φαινόμενο μονοδιάστατο και μονοσήμαντο, γεγονός που επιβάλλει, πάντοτε, τη πολλαπλή αξιολόγησή της, τόσο οικονομική όσο και κοινωνική. Στις κρίσιμες στιγμές που βιώνει η χώρα μας, δεν πρέπει να μείνουμε στα ευχολόγια αλλά να αναζητήσουμε ένα κατάλληλο κράμα πολιτικών. Πρέπει να αξιολογηθούν οι τρόποι αναπτυξιακής επανεκκίνησης της χώρας, έχοντας ως πυξίδα πάντα την επαρκή θωράκιση των κοινωνικών δικαιωμάτων. Η κοινωνική οικονομία θα μπορούσε να είναι ένα φερέλπιδο πεδίο πολιτικής για την αντιμετώπιση της ανεργίας...

Πηγές:
1. Μιχαλάκη Σοφία, Φιλίνης Κυριάκος, Απλά μαθήματα Δανικής ή η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας. Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), Ειδική Μελέτη
2. Γιάννης Κουζής, Ευελιξία και ασφάλεια: Μύθοι και πραγματικότητα, ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ
3. Γιάννης Κουζής, Το Πράσινο Βιβλίο για τις εργασιακές σχέσεις και η flexicurity
4. Κωνσταντίνος Γ. Κούγιας, Παγκοσμιοποίηση και Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Πρότυπο: Τάσεις προς μία νέα Ευρωπαϊκή Κοινωνική Ταυτότητα. Το παράδειγμα της Ευελισφάλειας.
5. Flexicurity και Ευρωπαϊκή Ένωση, Κέντρο Μελετών και Έρευνας Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα »

Κοινωνικοί λαχανόκηποι, μια καλή πρακτική

Αναδημοσίευση από oikopress.gr

Γράφει η Γεωργία Κεραμάρη

Οι κοινωνικοί λαχανόκηποι ξεκίνησαν ως «αντίδοτο» στην κρίση και την ανέχεια. Έχοντας στον πυρήνα τους την  αλληλεγγύη, συνιστούν μια αναδυόμενη τάση κόντρα στην διατροφική ανεπάρκεια. Πρόκειται για δράσεις που «γεφυρώνουν» τον ακτιβισμό με την οικολογία και διαπνέονται από την κουλτούρα του «να μοιράζεσαι». Οι δράσεις αυτές έχουν παιδευτικό, κοινωνικό και φιλοπεριβαλλοντικό χαρακτήρα. Αποκαθιστούν την διάρρηξη του κοινωνικού ιστού, παράσχοντας σε κάθε πολίτη «τα προς το ζην». Αποτελούν μήνυμα ελπίδας και αισιοδοξίας, αφού «άνθησαν» σε μια περίοδο οικονομικής και περιβαλλοντικής παρακμής.

 

Η ιδέα πίσω από τους κοινωνικούς λαχανόκηπους είναι απλή και φιλόδοξη. Πρόκειται για εκτάσεις γης, που παραχωρούνται από την τοπική αυτοδιοίκηση σε οικονομικά ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες. Η εκμίσθωση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων μπορεί να γίνεται έναντι μικρού ή και καθόλου αντίτιμου. Ο κάθε επωφελούμενος θα μπορεί να φυτεύει βιολογικά λαχανικά και φυσικά να «δρέπει τους καρπούς» των ατομικών του προσπαθειών. Η καλλιέργεια μπορεί να γίνεται υπό την επίβλεψη γεωπόνων που θα παράσχουν συμβουλευτική υποστήριξη. Κοντολογοίς, στόχος είναι η παραγωγή βρώσιμων λαχανικών για τις ανάγκες της ιδίας κατανάλωσης και η μύηση των δικαιούχων στις πρακτικές της  καλλιέργειας.

 

Η ιστορία των κοινωνικών λαχανόκηπων μετρά τουλάχιστον 150 χρόνια ζωής για την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε Ευρώπη και  Αμερική.  Περιοχές όπως, το Βανκούβερ στον Καναδά, η Νέα Ορλεάνη και το Ντιτρόιτ στις ΗΠΑ, το Ροσάριο στην Αργεντινή, το Κάιρο της Αιγύπτου, το Φράιμπουργκ και το Βερολίνο στη Γερμανία, το Παρίσι στη Γαλλία είχαν από πολύ παλιά τους δικούς τους λαχανόκηπους. Στο εξωτερικό τέτοιου είδους λαχανόκηποι είναι πλέον περισσότερο καθημερινή πρακτική παρά κοινωνικό φαινόμενο.

Στην χώρα μας αστικοί λαχανόκηποι προϋπήρχαν σε πολύ περιορισμένο βαθμό τις δυο προηγούμενες δεκαετίες. Η  συστηματοποίηση τέτοιων ενεργειών έγινε κάπως καθυστερημένα, ως μια προσπάθεια ανακούφισης από τα δεινά της κρίσης. Σταδιακά σε τέτοιου είδους πρωτοβουλίες ενεπλάκησαν Δήμοι, Κοινωνικές και Οικολογικές Οργανώσεις, Σχολεία, ΚΑΠΗ και πληθώρα Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων.

 

Μια σειρά άλλων πολλά υποσχόμενων καλών πρακτικών «προλείανε» το έδαφος για τον ερχομό των κοινωνικών λαχανόκηπων. Τέτοιες ήταν τα κοινωνικά παντοπωλεία, τα κοινωνικά φαρμακεία και ιατρεία, τα συσσίτια, οι τράπεζες τροφίμων ή ρούχων ή οικιακών συσκευών και τα κοινωνικά παζάρια.

  

Και στην περίπτωση των κοινωνικών λαχανόκηπων τα κριτήρια για την επιλογή των δικαιούχων  είναι κυρίως οικονομικά και κοινωνικά. Άτομα  που ανήκουν στις λεγόμενες «ευπαθείς ομάδες» όπως οι άνεργοι, οι άποροι, οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι χαμηλόμισθοι, οι πολύτεκνοι αλλά και κάποιοι ιδιώτες μπορούν στο εξής να παράγουν τα δικά τους οικολογικά κηπευτικά προϊόντα. Συχνά ως προϋπόθεση τίθεται το να μην χρησιμοποιούν φυτοφάρμακα ή λιπάσματα και  να καλλιεργούν λαχανικά με βιολογικό τρόπο για αποκλειστικά ατομική χρήση.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση ως θεσμός, που εκ φύσεως χαρακτηρίζεται για την εγγύτητα προς τους πολίτες, οφείλει να έχει προεξάρχοντα ρόλο σε τέτοιου είδους καλές πρακτικές. Έτσι ήδη πολλοί δήμοι σε όλη την Ελληνική Επικράτεια έχουν «αγκαλιάσει» τέτοιου είδους ενέργειες.

Σε δήμους όπως αυτοί της Αλεξανδρούπολης,  της Βέροιας, της Έδεσσας, της Θέρμης, της Καβάλας, της Καλαμάτας, της Κομοτηνής, της Λάρισας, της Λέσβου, της Ρόδου, των Σερρών, των Τρικάλων και της Τρίπολης, έχουν ήδη παραχωρήθει οι πρώτες εκτάσεις γης στους δημότες, προκειμένου να λειτουργήσουν οι πρώτοι λαχανόκηποι. Παράλληλα, την ιδέα για  δημιουργία κοινωνικών λαχανόκηπων  έχουν αρχίσει να επεξεργάζονται και να εφαρμόζουν και άλλοι δήμοι, πολλοί εκ των οποίων στην Αττική.

Επί παραδείγματι, Δημοτικό Λαχανόκηπο δημιούργησε  ο Δήμος Αθηναίων στο Φυτώριο του, που βρίσκεται στο Γουδί, επί της οδού Κανελλοπούλου 5. Ο λαχανόκηπος δημιουργήθηκε σε μια προσπάθεια οικονομικής ενίσχυσης των εργαζομένων του δήμου, που είδαν τα εισοδήματα τους να συρρικνώνονται λόγω της κρίσης. Ο λαχανόκηπος έκτασης περίπου ενός  στρέμματος  εξυπηρετεί ανάγκες εργαζομένων, που λόγω δανείων, είχαν εκκαθαριστικό δεκαπενθήμερου κάτω από 200 ευρώ και συντηρείται εθελοντικά από εργαζομένους της Διεύθυνσης Πρασίνου και Περιβάλλοντος.

Ο επικεφαλής της Ανεξάρτητης Κίνησης Πολιτών «Επιμένουμε Αθήνα»  Γιώργος Αμυράς πρότεινε τη δημιουργία δημοτικών λαχανόκηπων στο Πεδίον του Άρεως και τον Εθνικό Κήπο, τους οποίους θα καλλιεργούν δημότες με χαμηλά εισοδήματα.  Τόσο το Πεδίον του Άρεως όσο και ο Εθνικός Κήπος αποτελούν κατά την άποψη του, ιδανικές τοποθεσίες για την ανάπτυξη αστικών λαχανόκηπων δεδομένου ότι πρόκειται για προστατευμένους χώρους με πολλά υπόγεια νερά και ικανοποιητικό σύστημα άρδευσης.

Παράλληλα, και ο Δήμος Αμαρουσίου έχει ήδη παραδώσει σε 40 οικογένειες αγροτεμάχια των 25 τ.μ. περίπου. Ο Δημοτικός λαχανόκηπος, έκτασης 1500 τ.μ.,  βρίσκεται στη συμβολή των οδών Ανδρόνικου, Αυτοκράτορος Ηρακλείου και Δωδεκανήσου, στην περιοχή του Νέου Τέρματος. Στους λαχανόκηπους, οι κάτοικοι θα μπορούν να καλλιεργούν και να παράγουν τα δικά τους αγροτικά προϊόντα για να καλύπτουν τις ανάγκες τους, ενώ μέρος της παραγωγής θα διατίθεται για την κάλυψη των  αναγκών του Δημοτικού Παντοπωλείου.

Την καλή αυτή πρακτική υιοθέτησε και ο Δήμος του Αγίου Δημητρίου. Ο Δήμος δρομολογεί την πιλοτική λειτουργία του δικού του λαχανόκηπου στις αρχές Οκτωβρίου. Ο λαχανόκηπος θα εκτείνεται σε μια έκταση 2,5 στρεμμάτων, στην περιοχή του Ασύρματου, δίπλα στο αμαξοστάσιο της ΕΘΕΛ, και στις οδούς Εθνομαρτύρων, Δαγρέ και Κουντουριώτη. Υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθούν 45 κήποι, 30 με 40 τ.μ. περίπου έκαστος. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη κατασκευών αναψυχής και οργάνωσης υπαίθριων εκδηλώσεων με  περιβαλλοντικά κυρίως θέματα.

Τα οφέλη από την ύπαρξη λαχανόκηπων είναι πολλαπλά τόσο για τους επωφελούμενους, όσο και για την κοινωνία στο σύνολο της. Οι κοινωνικοί λαχανόκηποι ανακουφίζουν τα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά. Παρενθετικά, σημειώνεται ότι μια τετραμελής οικογένεια αφιερώνει περίπου 1200 με 1400 ευρώ ετησίως από τον οικογενειακό προϋπολογισμό της για αγορά λαχανικών. Παράλληλα, οι κοινωνικοί λαχανόκηποι συνιστούν μια εναλλακτική πρόταση επαγγελματικής απασχόλησης για τους άνεργους πολίτες.  Καλλιεργούν την οικολογική ευαισθητοποίηση των πολιτών, αφού φέρνουν τους πολίτες σε επαφή με τη φύση. Δημιουργούν μικρές «οάσεις» πρασίνου στις πόλεις. Ως εκ τούτου, ο αστικός και περιαστικός χώρος βελτίωνεται ενώ παράλληλα αξιοποιούνται οι ελεύθεροι χώροι των δήμων. Βελτιώνουν το μικροκλίμα των πόλεων, μειώνοντας τη ζέστη. Οι κοινωνικοί λαχανόκηποι προσφέρουν δίχως άλλο, αναψυχή και  ψυχική εκτόνωση, προσφέροντας ένα είδος δημιουργικής απασχόλησης, εκπαίδευσης και σωματικής άσκησης. Παρέχουν δυνατότητα ανάπτυξης διασυνδέσεων διαφόρων γενεών και πολιτισμών. Ενισχύουν την ανταλλακτική νοοτροπία. Τέλος, στα πλαίσια της κοινωνικής προσφοράς,  μέρος της παραγωγής προορίζεται για κοινοφελή κατανάλωση, αφού με αυτή θα ενισχυθούν τα δημοτικά κοινωνικά παντοπωλεία ή τα συσσίτια της Εκκλησίας.

Για την εύρυθμη λειτουργία τους οι δήμοι έχουν αναπτύξει τις απαραίτητες υλικοτεχνικές υποδομές. Παραδείγματος χάριν, η κατασκευή διαχωριστικών φραχτών και ατομικών δικτύων άρδευσης ανά αγροτεμάχιο, η παροχή βασικών καλλιεργητικών εργαλείων, η κατασκευή τουαλετών, αποθηκευτικών χώρων και κιοσκιών είναι κόστη που πρέπει να επωμιστεί ο κάθε δήμος, προκειμένου να τελεσφορήσει η κάθε φιλόδοξη προσπάθεια.

Αυτά τα μποστάνια κοινωνικής προσφοράς ήρθαν για να συμπληρώσουν το «μωσαϊκό» μιας σειράς μεγαλόπνοων κοινωνικών εγχειρημάτων. Κάθε τέτοια φερέλπιδα προσπάθεια πρέπει να διαδίδεται και να υποστηρίζεται. Οι αγκυλώσεις του κοινωνικού κράτους υποχωρούν ύστερα από κάθε ενορχηστρωμένη προσπάθεια προσφοράς της οργανωμένης Κοινωνίας των Πολιτων και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Διαβάστε περισσότερα »

Συνέντευξη με τον κ. Τζανέτο Αντύπα, Πρόεδρο της Μη Κερδοσκοπικής Οργάνωσης «Praksis»

Αναδημοσίευση από socialactivism.gr

Δημοσιογραφική ομάδα

                                                                        Κεραμάρη Γεωργία (Επικοινωνία και Δημόσιες Σχέσεις)

Μπαρπαγιάννη Νίκη - Αικατερίνη (Κλινική Ψυχολόγος)
Φουσέκη Αθανασία (Ψυχολόγος)

Επιμέλεια κειμένου

Φουσέκη Αθανασία

Ήρθε η ώρα να περάσουμε από τη θεωρία στην… PRAKSIS!!!!Σε μια εποχή έντονου αναβρασμού όπου τα κοινωνικά προβλήματα και οι συνέπειές τους διογκώνονται, οι κοινωνικά ευπαθείς ομάδες βάλλονται από παντού. Εκεί, όμως, που οι άλλοι σηκώνουν τα χέρια ψηλά, κάποιοι άλλοι σηκώνουν τα μανίκια και ξεκινούν δουλειά. Τέτοια περίπτωση ισχυρής θέλησης και δράσης αποτελεί η PRAKSIS, μία ανεξάρτητη ΜΚΟ (Μη Κυβερνητική Οργάνωση) η οποία έχει ως βασικό στόχο τη δημιουργία, την εφαρμογή και την υλοποίηση προγραμμάτων ανθρωπιστικής δράσης. Παρέχοντας δωρεάν και χωρίς διακρίσεις τις υπηρεσίες της, η PRAKSIS απευθύνεται σε κάθε κοινωνικά αποκλεισμένη ομάδα που δεν έχει πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής και νομικής υποστήριξης, όπως Έλληνες άποροι, άστεγοι, ανασφάλιστοι, παιδιά των φαναριών, πρόσφυγες, μονογονεϊκές οικογένειες, οικονομικοί μετανάστες, Ρομά, θύματα διεθνικής σωματεμπορίας (human trafficking), αποφυλακισμένοι, χρήστες τοξικών ουσιών και οροθετικοί (άνθρωποι με HIV/AIDS). Είμαστε ευγνώμονες που μία τέτοια οργάνωση με αξιόλογη δράση και πραγματικά αποτελέσματα μας έδωσε τη δυνατότητα να συναντήσουμε τον αξιότιμο πρόεδρό της, κ. Τζανέτο Αντύπα, ο οποίος παραχώρησε με προθυμία στη “SOCIAL ACTIVISM” μία διαφωτιστική συνέντευξη που εκπλήσσει για την ειλικρινή και χρηστική πληροφόρηση που μεταδίδει.

«Προσθέτουμε την εμπειρία μας, αφαιρώντας την προκατάληψη, προσπαθώντας να διαιρέσουμε τα προβλήματα του κόσμου και αυτό το κάνουμε πολλαπλασιάζοντας τη συμμετοχή των εθελοντών και τη συμβολή των συνδρομητών μας».

ΤΖΑΝΕΤΟΣ ΑΝΤΥΠΑΣ
Πρόεδρος PRAKSIS

Είμαστε στην Praksis, μία από τις κορυφαίες οργανώσεις στο χώρο της ανθρωπιστικής βοήθειας, η οποία δραστηριοποιείται στο κέντρο της Αθήνας και αλλού και ειδικά σε θέματα που αφορούν τις κοινωνικά ευπαθείς ομάδες. Πιο συγκεκριμένα, σε ποιες ομάδες απευθύνεται ο φορέας σας;

Η Praksis έχει την ιδιαιτερότητα οι ομάδες - στόχοι της να είναι μια πολύ διευρυμένη γκάμα πληθυσμών κι αυτό γιατί όταν δημιουργηθήκαμε, είδαμε ότι από τα βράγχια της κοινωνικής προστασίας και της ιατρικής περίθαλψης ξεφεύγουν πάρα πολλοί πληθυσμοί. Κι έτσι, αποφασίσαμε ότι θα απευθυνθούμε γενικότερα στον οικονομικό και κοινωνικό αποκλεισμό. Οι ομάδες με τις οποίες ασχολείται αυτή τη στιγμή η Praksis είναι μετανάστες, νόμιμοι μετανάστες, μετανάστες «χωρίς χαρτιά», (οι λεγόμενοι sans papier, χωρίς, δηλαδή, κάποια νομιμοποιητικά έγγραφα), οι αιτούντες άσυλο (οι asylum seekers),οι πρόσφυγες, τα θύματα (γυναίκες, παιδιά και άντρες) διεθνικής σωματεμπορίας, οι άποροι Έλληνες που είναι ανασφάλιστοι ή άστεγοι, τα παιδιά του δρόμου (δηλαδή, τα παιδιά της διπλανής πόρτας, όπως τα λέμε), οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι οροθετικοί,(δηλαδή, φορείς του ΗΙV), οι φορείς σεξουαλικών μεταδιδόμενων νοσημάτων (ηπατίτιδα C και ηπατίτιδα Β), οι μονογονεϊκές οικογένειες και εμμέσως ασχολούμαστε και με τους τοξικοεξαρτημένους, κυρίως με το κομμάτι του hard reduction, δηλαδή, με το κομμάτι της μείωσης της βλάβης από τη χρήση.

Μέσα από τα μάτια της Praksis, ποια είναι η εικόνα που παρουσιάζει το κέντρο της Αθήνας και αν τελικά πιστεύετε ότι έχουν ενταθεί τα προβλήματα που αφορούν στις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες, είναι εφικτό η έξαρση αυτή να αναχαιτιστεί; 

Την πραγματική εικόνα της Αθήνας τη βλέπουμε μέσα από τα μάτια των στελεχών και των εθελοντών μας, οι οποίοι αποτελούν τις λεγόμενες ομάδες δρόμου(street workers). Η Praksis αυτή τη στιγμή διαθέτει τρεις διαφορετικές ομάδες δρόμου. Η πρώτη ομάδα έχει να κάνει με τον εντοπισμό, τη καταγραφή, τη παροχή βοήθειας  και τη προσέλκυση ασυνόδευτων ανηλίκων. Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι είναι αγόρια ηλικίας από 8 μέχρι 14 ετών, τα οποία προέρχονται από ασιατικές χώρες. Τα παιδιά αυτά ακολουθούν ένα συγκεκριμένο μονοπάτι, καθώς τα βάζουν λάθρα από τον Έβρο, τα περνάνε από Θεσσαλονίκη, τα κατεβάζουν στην Αθήνα και από την Αθήνα ο τελικός προορισμός είναι η Πάτρα, μιας και η Πάτρα θεωρείται ένα σημείο εξόδου από τη Ελλάδα. Τα αγόρια αυτά είναι προορισμένα για τρία πράγματα είτε για σεξουαλικό trafficking, δηλαδή, υπάρχουν κυκλώματα πελατών που θέλουν να τα εκμεταλλευτούν σεξουαλικά είτε για εμπόριο οργάνων είτε για δουλεμπόριο. Η δεύτερη ομάδα η οποία δραστηριοποιείται στην Αθήνα ασχολείται με την προσέγγιση των αστέγων και κυρίως των Ελλήνων, οι οποίοι σηματοδοτούν μια νέα εποχή. Από το 2009 που ξεκίνησε η κρίση, το κομμάτι των αστέγων έχει αλλάξει ριζικά στην Ελλάδα. Μέχρι το 2009, οι άστεγοι οι οποίοι υπήρχαν στην Αθήνα ήταν οι παραδοσιακοί clochard, τους οποίους είχαμε συνηθίσει να κουβαλάνε το βιός τους στους δρόμους μετά από συνειδητή απόφαση ότι αυτός είναι ο προορισμός τους και ο τρόπος ζωής τους. Πλέον στην Ελλάδα η ανθρωπογεωγραφία των αστέγων έχει αλλάξει. Οι άστεγοι εντοπίζονται όλο και περισσότερο στην Αθήνα και εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς γιατί. Κατάγονται από την Αθήνα; Η αλήθεια είναι ότι προέρχονται από άλλα κέντρα της Ελλάδας, πόλεις ή κωμοπόλεις και επιλέγουν την Αθήνα γιατί είναι ένα μεγάλο αστικό κέντρο όπου πολύ εύκολα μπορεί ο άλλος να χαθεί. Στις κλειστές κοινωνίες, εκείνος που μένει άστεγος και δε μπορεί να συντηρήσει την οικογένειά του, γίνεται ο μη κουβαλητής και αυτόματα δακτυλοδεικτούμενος. Στην Ελλάδα ακόμη λειτουργούμε με στερεότυπα. Στερεότυπα που ρίχνουν στον αντρικό πρότυπο ένα πολύ μεγάλο βάρος ευθύνης για την εξέλιξη και την ανατροφή της οικογένειάς τους. Προκειμένου να μη το υποστούν αυτό εγκαταλείπουν τις οικογενειακές τους εστίες και έρχονται στην Αθήνα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και η ανθρωπογεωγραφία του αστέγου έχει αλλάξει. Ο άστεγος πλέον είναι ένας άνθρωπος μεταξύ των ηλικιών 40 με 55 ετών, με ένα πνευματικό και μορφωτικό επίπεδο από το μέσο όρο και πάνω, ο οποίος διέθετε ένα προηγούμενο βιοτικό επίπεδο, που βάσει των μετρήσεων, μπορεί να αγγίζει και σε ετήσια βάση τις 25.000-30.000 ευρώ  πριν ακόμα τον χτυπήσει η κρίση. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, πλέον, αποτελούν τον κύριο όγκο του άστεγου πληθυσμού. Και τέλος, η τρίτη ομάδα είναι μία κινητή μονάδα, η οποία βγαίνει στους δρόμους και απευθύνεται στους λεγόμενους MSM (men having sex with men). Άντρες, δηλαδή, που μπορεί να είναι ομοφυλόφιλοι, bisexual (αμφισεξουαλικοί) ή ετεροσεξουαλικοί που θέλουν να δοκιμάσουν το αντρικό σεξ. Η μονάδα αυτή κινείται στα στέκια εκείνα που «ψωνίζουν» τους ερωτικούς τους συντρόφους, δηλαδή, τα λεγόμενα cruising points σε δύο πολύ μεγάλα πάρκα της Αθήνας, στο Πεδίο του Άρεως και στο Ζάππειο, στο Σταθμό Λαρίσης, πίσω από το ΙΚΑ στην Πειραιώς. Στα σημεία αυτά γίνεται δοσοληψία νεαρών μεταναστών που είναι θύματα αντρικού σεξουαλικού trafficking, που τους προωθούν, δηλαδή, στην πορνεία, ενώ γίνεται συνδιαλλαγή με τους Έλληνες, που πληρώνουν ακόμα και παραπάνω χρήματα προκειμένου να κάνουν σεξ με αυτά τα αγόρια χωρίς προφύλαξη. Σε αυτούς τους άντρες, η κινητή μας μονάδα απευθύνεται με το λεγόμενο rapid test, το γρήγορο τεστ (σε 20 λεπτά βγαίνει το αποτέλεσμα) με το σάλιο για τη διάγνωση του HIV και της ηπατίτιδα C. Συμπερασματικά η Αθήνα είναι μια παράλληλη Αθήνα. Έχουμε την Αθήνα των δυο ταχυτήτων. Όταν σκοτεινιάζει η πόλη, όταν ανάβουν τα φώτα και σιγά σιγά πέφτει το σκοτάδι, οι πληθυσμοί αυτοί αναρριχώνται και βγαίνουν παράλληλα. Είναι πληθυσμοί οι οποίοι  έχουν να κάνουν αμιγώς με Έλληνες, κοπέλες οι οποίες βρίσκονται στην εξάρτηση και εκπορνεύονται, αγόρια τα οποία ωθούνται στη σωματεμπορία, στην προσπάθεια τους να συγκεντρώσουν για τον επόμενο δουλέμπορο που θα τους περάσει σε μία ευρωπαϊκή χώρα το χρηματικό ποσό των 2.000 - 3.000 ευρώ το κεφάλι καθώς και μικρά παιδιά, τα οποία τα εξωθούν και τα αναγκάζουν είτε σε σεξουαλική εκμετάλλευση είτε να δουλεύουν στα φανάρια.

Πιστεύετε ότι  σε αυτή τη σοκαριστική κατάσταση που επικρατεί, έχει συμβάλλει η οικονομική κρίση;

Πάρα πολύ. Και αυτό βέβαια δεν το εντοπίζουμε μόνο εμείς αλλά το εντοπίζουν και άλλες ΜΚΟ με τις οποίες συνεργαζόμαστε και δικτυωνόμαστε. Είναι μία ζοφερή πραγματικότητα, την οποία όλες οι οργανώσεις που λειτουργούμε στο πεδίο του κοινωνικού ακτιβισμού ήμαστε προετοιμασμένοι ότι θα τη δούμε, και έτσι μπορέσαμε να οργανωθούμε ώστε να την αντιμετωπίσουμε. Βέβαια, απόλυτα προετοιμασμένος δεν μπορείς να είσαι, γιατί τον όγκο δε μπορείς να τον προβλέψεις. Προβλέπεις το φαινόμενο. Η οικονομική κρίση δημιουργεί ανέχεια, η ανέχεια σημαίνει φτώχεια και η φτώχεια σημαίνει εναλλακτικές λύσεις για να μπορέσεις να δεις πώς θα επιβιώσεις ο ίδιος ή πώς θα θρέψεις την οικογένειά σου. Επομένως έχουμε αύξηση της πορνείας, της φτηνής πορνείας. Η φτηνή πορνεία αυτόματα σημαίνει ότι μια κοπέλα, μια γυναίκα ή ένα αγόρι θα εκδώσει τον εαυτό του ακόμα και χωρίς μέτρα προφύλαξης, γεγονός που μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι θα έχουμε παρεπόμενα στα θέματα δημόσιας υγείας. Επομένως, όταν λέμε ότι η κρίση έχει δημιουργήσει ένα ντόμινο στην οικονομία, αυτό το ντόμινο έρχεται τώρα να πέσει ακόμα και στις ομάδες που μέχρι τώρα ήταν αποκλεισμένες ή εν δυνάμει αποκλεισμένες και να τις επιφορτίσει με μεγαλύτερα προβλήματα. Παράδειγμα οι τοξικοεξαρτημένοι τώρα δεν έχουν σύριγγες, που σημαίνει ότι χρησιμοποιούν τις ίδιες σύριγγες μεταξύ τους και μεταδίδουν νοσήματα. Το 2011 κλείσαμε με μια έξαρση του HIV στους ΧΕΝ ( χρήστες ενδοφλέβιων ναρκωτικών) της τάξης του 1580%. Επίσης, το 2011 ολοκληρώθηκε  με 750 νέα περιστατικά σύφιλης. Η σύφιλη στην Ελλάδα είχε εκλείψει από το 1980, όταν ευρέως χρησιμοποιούσαμε την πενικιλίνη. Επομένως, στα πλαίσια της κατάστασης αυτής επανεμφανίζονται στο προσκήνιο ξεχασμένες ασθένειες.

Θα λέγατε ότι η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει ή δημιουργήσει προβλήματα στον τρόπο που κάνετε το έργο σας, όπως π.χ. η έλλειψη πόρων;

Οι πόροι είναι πάντοτε σημαντικοί, επομένως, η οικονομική κρίση μας έχει επηρεάσει. Σε όλα μας τα προγράμματα χρειαζόμαστε ανθρώπινο δυναμικό για να μπορέσουμε να είμαστε αποτελεσματικοί. Ταυτόχρονα, όμως, επειδή οι δράσεις μας είναι και ιατρικές μας λείπουν και τα εργαλεία. Επομένως, μας λείπουν χρήματα για να αγοραστούν φάρμακα, εμβόλια. Πολλές φορές λειτουργούμε ως Βούδες και ανεβάζουμε ιδέες για να δούμε πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε στα προβλήματα. Για παράδειγμα, μέχρι πρότινος είχαμε κάνει ένα πρόγραμμα που λεγόταν «πρόγραμμα ανακύκλωσης φαρμάκων». Επειδή είχαμε διαπιστώσει ότι οι Έλληνες είναι φαρμακολάγνοι, ζητήσαμε από τα ελληνικά νοικοκυριά να μας δώσουν τα φάρμακα που δε χρησιμοποιούσαν με στόχο, ύστερα από ένα ποιοτικό και ποσοτικό έλεγχο, τα φάρμακα αυτά να δοθούν στους πληθυσμούς που έχουν ανάγκη. Δυστυχώς, όμως, ακόμα και σε αυτό αντιμετωπίζουμε δυσκολίες, καθώς με αυτά που συμβαίνουν εξαιτίας της κρίσης, δηλαδή με την έλλειψη φαρμάκων, τη στάση πιστώσεων των φαρμακοποιών, δύσκολα οι Έλληνες ανακυκλώνουν τα φάρμακά τους. Είναι βέβαια λογικό από τη στιγμή που υπάρχει μια πολύ μεγάλη επισφάλεια στον ελληνικό πληθυσμό και αυτή έχει να κάνει με την οικονομική κρίση. Επομένως έλλειψη και εκεί. Οι χρηματοδοτήσεις σαφώς επηρεάζουν το έργο μας. Εκεί όμως που όλα αυτά μπορεί να είναι τροχοπέδη στη δουλειά μας αρχίζει το λεγόμενο empowerment, η λεγόμενη εσωτερική ενίσχυση εσωτερικά και ένα από τα διάφορα μότο που έχουμε στην Praksis είναι το εξής: «εκεί που οι άλλοι σηκώνουν τα χέρια ψηλά, εμείς σηκώνουμε τα μανίκια και ξεκινάμε δουλειά».

Με ποιες άλλες δυσκολίες έρχεστε αντιμέτωποι στη προσπάθειά σας να υλοποιήσετε τα προγράμματα της Praksis;

Πρόκειται για ένα παζλ. Απ’ τη μία πλευρά, η γραφειοκρατία που ποτέ δεν έχει σταματήσει στην Ελλάδα και ένα δημόσιο που αιμορραγεί και δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που θα μπορούσαν να υπάρχουν. Απ’ την άλλη πλευρά, ο μη εξορθολογισμός των πόρων, καθώς έχουμε να κάνουμε με υπουργεία που δεν εξορθολογίζουν τις δαπάνες τους και δεν κατανείμουν τους πόρους τους έτσι ώστε να υπάρχει το βέλτιστο αποτέλεσμα για τους πληθυσμούς οι οποίοι βρίσκονται σε κίνδυνο, αλλά και το γεγονός ότι η Praksis έχει αποφασίσει ότι δε θα δημιουργήσει σχέσεις εξάρτησης με τον οποιοδήποτε κρατικό χρηματοδότη. Επομένως, από τη στιγμή που έχουμε θέσει τέτοιο στόχο αποκλειόμαστε αυτόματα από κάποιους πόρους που θα μπορούσαμε να έχουμε πιο εύκολα. Είμαστε πάρα πολύ επιλεκτικοί στο τι πόρους θα αναζητήσουμε και οι πόροι μας ποτέ δεν εγγράφονται στους κρατικούς προϋπολογισμούς. Η Praksis δεν είναι ένας φορέας, όπως οι φορείς γενικής διακυβέρνησης. Υπάρχουν κάποιες ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις) που εντάσσονται στον κρατικό προϋπολογισμό των υπουργείων. Η Praksis δεν ανήκει σε αυτές. Διεκδικεί προγράμματα είτε απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση είτε από προγράμματα που συγχρηματοδοτούνται κατά 75% από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 25% μέσα από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, το λεγόμενο ΠΔΕ. Ένας πολύ μεγάλος όγκος χρηματοδοτήσεών μας προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα. Η ποσόστωση είναι αυτή τη στιγμή 40 - 60%, με το  60%  να είναι από ιδιωτικούς πόρους και το 40% από προγράμματα, τα οποία είναι είτε κατευθείαν από την Κομισιόν είτε συγχρηματοδοτούμενα.

Οι εκδηλώσεις ρατσιστικής βίας έχουν δημιουργήσει προβλήματα στο έργο σας; 

Σε εμάς όχι, στους μετανάστες όμως ναι. Έχουμε πολλά φαινόμενα ρατσιστικής βίας. Το 2011 στην Praksis καταγράψαμε 200 περιστατικά (σπασίματα κεφαλιού, ποδιών, χεριών κ.τ.λ.). Για το λόγο αυτό έχουμε δημιουργήσει ένα επιπλέον δίκτυο. Το Δίκτυο Καταπολέμησης της Ρατσιστικής Βίας, το οποίο διευθύνει η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η ΕΕΔΑ που είναι ανεξάρτητο όργανο, όπως είναι ο Συνήγορος του Πολίτη, τα οποία αναφέρονται κατευθείαν στον εκάστοτε πρωθυπουργό του κράτους και είναι ανεξάρτητες αρχές. Κι επίσης, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ. Στο δίκτυο αυτό συμμετέχουμε οι οργανώσεις που ασχολούμαστε με μετανάστες και πρόσφυγες όπως είναι η Praksis, οι Γιατροί του Κόσμου, η ΑΡΣΙΣ, το Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και το Αίτημα που παρέχει νομική συνδρομή σε πρόσφυγες και μετανάστες. Και έχουμε συμφωνήσει να έχουμε ένα ενιαίο σύστημα καταγραφής των περιστατικών ρατσιστικής βίας. Ύστερα από την καταγραφή αυτή, απευθυνόμαστε στο Υπουργείο Δικαιοσύνης ή στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και τους θέτουμε προ των ευθυνών τους. Αυτός είναι και ο ακτιβισμός που πρέπει να παρέχουμε.

Δαιμονοποιώντας όλες αυτές τις περιθωριακές ομάδες, μήπως ο Έλληνας αποποιείται τις ευθύνες που έχει για τις κοινωνικές καταστάσεις σήμερα και για την κρίση;

Είναι το put the blame on them. Είναι πολύ εύκολο να σου φταίει ο άλλος. Έτσι  οι μετανάστες φταίνε για την ανεργία. Όταν συσπειρώνεσαι γύρω από μια ομάδα πολύ πιο εύκολα νομίζεις ότι απαντάς στα προβλήματα τα οποία σου έρχονται, γιατί γίνεσαι η ομάδα η ισχυρή έναντι αυτών που σε απειλούν. Επομένως, είναι πολύ πιο εύκολο να αντιμετωπίσεις τα δεινά και βέβαια να αποποιηθείς ευθυνών. Ακόμα και σήμερα όμως που μιλάμε, το dirty job, τη βρώμικη δουλειά οι μετανάστες εξακολουθούν και την κάνουν. Ακόμα, το όραμα ενός μέσου Έλληνα, ενός αστού η εργάτη, δεν είναι να γίνει η κόρη του γαζώτρια και ο γιος του υδραυλικός ή οικοδόμος.

Ποιες είναι οι δικές σας πρωτοβουλίες για συνεργασία με άλλους αρμόδιους φορείς;

Προσπαθούμε στο να δημιουργηθούν δίκτυα και consortium. Ανάμεσα στις καταστατικές αρχές λειτουργίας της Praksis, όπως είναι η αρχή λογοδοσίας και η αρχή της διαφάνειας, υπάρχει μια βασική αρχή, η οποία λέει ότι η Praksis προωθεί και πρωτοστατεί στο να δημιουργηθούν δίκτυα μεταξύ των φορέων και άλλων ΜΚΟ. Θεωρούμε ότι μέσα από τις συνέργειες και τις συμπράξεις οι διεκδικήσεις μπορούν να γίνουν αποτελεσματικότερες και καλύτερες. Μιλάμε με ενιαία φωνή και συναποφασίζουμε με τις άλλες ΜΚΟ ότι υπάρχουν σημεία διαφωνίας αλλά και πολλά σημεία σύγκλισης και κοινής διεκδίκησης βάζοντας πάντοτε μπροστά τον κοινό στόχο να φέρουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τους πληθυσμούς που εξυπηρετούμε. Επομένως, συμπράττοντας και δημιουργώντας δευτεροβάθμια όργανα και δίκτυα μπορούμε να διεκδικήσουμε και να απαιτήσουμε να γίνουμε συνομιλητές με τους λεγόμενους decision makers, δηλαδή τους αποφασίζοντες, οι οποίοι θα πρέπει να ακούσουν και να αφουγκραστούν το κομμάτι των ΜΚΟ. Συνεπώς, αν η κάθε ΜΚΟ πάει ξεχωριστά δε θα έχει το ίδιο άκουσμα όσο όταν πάνε όλες μαζί, σα μια γροθιά.

Ποια είναι τα δίκτυα συνεργασίας στα οποία συμμετέχει η Praksis; Είστε ικανοποιημένος από την αποδοτικότητα αυτών των συνεργασιών;

Συμμετέχουμε και έχουμε την Αντιπροεδρία στην «Ομοσπονδία των Εθελοντικών ΜΚΟ», στο «Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας», στο «Ελληνικό Δίκτυο για το Δικαίωμα στη Στέγη και στην Κατοικία». Είμαστε μέλη στην «Ελληνική Πλατφόρμα για την Ανάπτυξη» και στην «Επιτροπή του Κοινωνικού Διαλόγου για το AIDS». To κάθε δίκτυο έχει μέσα του διάφορες ΜΚΟ που ασχολούνται, ανάλογα με το στόχο του δικτύου, άμεσα ή έμμεσα με τη θεματική του. Υπάρχει ένας μεγάλος βαθμός ικανοποίησης, καθώς η συνεργασίες αυτές αποφέρουν μέχρι στιγμής πολύ καλά αποτελέσματα.

Έχετε δημιουργήσει διεθνείς ή διακρατικές συνεργασίες για την ανταλλαγή απόψεων ή τεχνογνωσιών;

Έχουμε δημιουργήσει διεθνή δίκτυα συνεργασιών. Πιο συγκεκριμένα έγινε προηγουμένως αναφορά στο πρόγραμμα που έχουμε για τα ασυνόδευτα ανήλικα, τα οποία ακολουθούν ένα μονοπάτι που ξεκινά από τον Έβρο, φτάνει στην Αθήνα και καταλήγει στην Πάτρα κι από κει το μονοπάτι αυτό συνεχίζεται. Τα αγόρια αυτά τα περνάνε στην Ιταλία, μετά στο Καλαί στη Γαλλία, κι από τη Γαλλία τα «διακτινίζουν» στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι να φτάσουν στον προορισμό τους, για να γίνουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, εμπορίου οργάνων και εργασιακού trafficking. Για να μπορέσουμε να αναχαιτίσουμε αυτό το μονοπάτι, προσπαθούμε να σταματήσουμε τα παιδιά στην Πάτρα και να τα προστατεύσουμε. Παρόλα αυτά, πάρα πολλά ξεφεύγουν. Επομένως, για αυτό το λόγο συνεργαστήκαμε με τους “Save the Children” στην Ιταλία και με τους “AGIS TA TERRE” στη Γαλλία. Αυτές είναι ΜΚΟ που λειτουργούν στο πεδίο της προστασίας των ασυνόδευτων ανηλίκων και έτσι ακόμα κι αν ένα αγόρι που εμείς το εντοπίσαμε στην Πάτρα, το περιθάλψαμε, αλλά μπόρεσε και το έσκασε ή το έβαλαν βίαια μέσα σε ένα καράβι και το πέρασαν στην Ιταλία, ενημερώνονται οι εκεί συνεργάτες μας προκειμένου να αναλάβουν εκείνοι δράση. Ανάλογα συνεργαζόμαστε και με άλλες οργανώσεις στην Ευρώπη για να καταπολεμήσουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο το θέμα του HIV και για να πάρουμε και τεχνογνωσία. Για παράδειγμα, εμείς φέραμε το rapid test στην Ελλάδα, το γρήγορο τεστ ανίχνευσης του ιού, ακολουθώντας το παράδειγμα της Βαρκελώνης. Συνεργαστήκαμε με ΜΚΟ στη Βαρκελώνη, πήραμε την τεχνογνωσία τους για το πώς γίνεται το τεστ και το πώς βγαίνεις στους δρόμους και τη μεταφέραμε στην Ελλάδα για πρώτη φορά το 2010.

Έχετε υπ’ όψιν σας ένα μοντέλο άλλης ευρωπαϊκής χώρας που εφαρμόζετε ή θα θέλατε να εφαρμόσετε στις παρεμβάσεις σας;

Σε αυτό το σημείο έχουμε κάνει μια ευρωπαϊκή πρώτη. Το μοντέλο το οποίο λειτουργεί η Praksis, το οποίο είναι και το position μας, είναι το market leader. Πάντοτε στη γλώσσα της αγοράς θέλεις να έχεις μια πρωτοπορία, μια πρωτοκαθεδρία. Αυτό που θεωρούμε ότι είναι πρωτοπόρο στα κομμάτια που ασχολείται η Praksis είναι το ολιστικό μοντέλο παρέμβασης. Μέσα στις δομές που λειτουργούμε, δηλαδή, τα Πολυϊατρεία στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, τη δομή για την Προστασία των Ασυνόδευτων Ανηλίκων στην Πάτρα, τη δομή που έχουμε στη Μυτιλήνη, η οποία αποτελεί πύλη εισόδου, το ολιστικό μοντέλο παρέμβασης λέει ότι με το που κάποιος έρχεται σε επαφή με τη δομή μας, πρέπει να του παρέχουμε όλες αυτές τις υπηρεσίες, έτσι ώστε να τον βοηθήσουμε να πλαισιώσει το πρόβλημά του. Γι’ αυτό εξάλλου παρέχουμε κοινωνικές υπηρεσίες, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, νομική συνδρομή και εργασιακή συμβουλευτική. Παρέχουμε, δηλαδή, όλη τη γκάμα των υπηρεσιών για να μπορέσει ο άλλος να ορθοποδήσει γρήγορα. Ένα μότο που χρησιμοποιούμε, είναι ότι εμείς τα βάζουμε με τους δείκτες του ρολογιού, καθώς με το που πατά κάποιος το πόδι του σε οποιαδήποτε δομή της Praksis, οι δείκτες αρχίζουν και μετράνε αντίστροφα. Είμαστε ικανοποιημένοι όταν ο άνθρωπος που θα μπει στη δομή μας, ανεξαρτητοποιηθεί τόσο γρήγορα, ώστε να μην έχει ανάγκη την Praksis, η οποία συστάθηκε με μια φιλοσοφία ζωής, την αυτοκατάργησή της. Θέλουμε να κάνουμε τα πράγματα τόσο καλά, έτσι ώστε την επόμενη μέρα η Praksis να μη χρειάζεται να υφίσταται.

Γνωρίζουμε ότι κάνετε πολλά, μπορείτε να αναφέρετε τα χειροπιαστά αποτελέσματα της παρέμβασής σας;

Υπάρχουν πάρα πολλά αποτελέσματα. Στα προγράμματά μας αυτή τη στιγμή, σε απόλυτους αριθμούς έχουμε εξετάσει και βοηθήσει γύρω στις 160.000 μετανάστες. Τι σημαίνει αυτό; Όταν ο μεταναστευτικός πληθυσμός είναι γύρω στο 1.200.000 νόμιμοι και παράνομοι στην Ελλάδα, έχουμε δει το 15% σε απόλυτους αριθμούς του μεταναστευτικού πληθυσμού και υπάρχει αποτέλεσμα, γιατί σε αυτούς έχουν παρασχεθεί βασικές υπηρεσίες υγείας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το 80% του όγκου του πληθυσμού που έρχεται μέσα στα ιατρεία μας είναι sans papier, δηλαδή δεν μπορούν να απευθυνθούν στο Εθνικό Σύστημα Υγείας γιατί θα συλληφθούν. Επομένως, οι άνθρωποι αυτοί φοβούνται να δηλώσουν το οποιοδήποτε πρόβλημά τους. Αυτή είναι και η απάντησή μας στους Έλληνες εθνικιστές/ ρατσιστές που λένε ότι υποθάλπουμε και περιθάλπουμε τους μετανάστες. Εκεί απαντάμε με όρους υγείας, ότι αν, δηλαδή, ένας μετανάστης που έχει φυματίωση δε λάβει την απαραίτητη φροντίδα και μπει σε ένα λεωφορείο, στη περίπτωση που βήξει, τα αιωρήματά του που έχουν διάρκεια ζωής 8 ώρες, μεταδίδουν στους υπόλοιπους συνεπιβάτες τη φυματίωση. Επομένως, τι συμφέρει τη δημόσια υγεία των Ελλήνων; Να δοθεί περίθαλψη σε έναν παράνομο μετανάστη που υποφέρει από ένα τόσο σημαντικό λοιμώδες και μεταδοτικό νόσημα ή να τον αφήσουμε στο έλεος του θεού;

Ποιες είναι οι δράσεις σας για τα ουσιοεξαρτημένα άτομα;

Τους χρήστες τους βλέπουμε στα Πολυϊατρεία μας, τους παρέχουμε ιατρικές υπηρεσίες, τους κάνουμε τεστ για τον HIV και την ηπατίτιδα C, ενώ παράλληλα προσπαθούμε να τους δικτυώνουμε στο κοινωνικό σύστημα υγείας, δηλαδή, κάνουμε το λεγόμενο referral system (σύστημα παραπομπών) αλλά δεν ασχολούμαστε με την απεξάρτηση. Πιστεύουμε πάρα πολύ στο «καθείς εφ’ ω ετάχθη». Επομένως, για την απεξάρτηση υπάρχουν 3 βασικοί φορείς: ΟΚΑΝΑ, ΚΕΘΕΑ, 18 ΑΝΩ. Ο κάθε φορέας ακολουθεί το δικό του μοντέλο παρέμβασης. Το ΚΕΘΕΑ εκπονεί προγράμματα στεγνά από ουσίες, ο ΟΚΑΝΑ μιλά για υποκατάσταση, το 18 ΑΝΩ έχει ψυχοθεραπευτικού τύπου παρέμβαση. Συμφωνούμε με όλες. Εμείς θα παραπέμψουμε το χρήστη κι από κει και πέρα είναι επιλογή του ιδίου και του οργανισμού που θα τον υποδεχθεί.

Σε ότι αφορά στο θέμα των αστέγων, υπάρχουν κάποια προγράμματα που υλοποιεί η Praksis;

Έχουμε μπει πάρα πολύ δυναμικά στο θέμα αυτό και πρωτοστατήσαμε στο να δημιουργηθούν τα Κέντρα για τους Αστέγους  Ημέρας (Day Centers). Το πρόγραμμα αυτό χρηματοδοτείται αποκλειστικά από τον ιδιωτικό τομέα. Έχουμε δημιουργήσει ένα κέντρο ημέρας στη Δεληγιώργη 26 - 28 στο κέντρο της Αθήνας, πάνω από την πλατεία Καραϊσκάκη, το οποίο λειτουργεί από τις 9 το πρωί μέχρι τις 9 το βράδυ. Υποστηρικτικό προσωπικό του κέντρου ημέρας, είναι η ομάδα που βγαίνει έξω και προσελκύει τους αστέγους στο κέντρο. Το κέντρο λειτουργεί με κανόνες και αρχές υγιεινής. Υπάρχουν πλυντήρια, στεγνωτήρια, όπου μπορεί ο άστεγος να κάνει μπάνιο και να πλύνει τα ρούχα του. Ταυτόχρονα, θα τον δει γιατρός και οδοντίατρος, καθώς έχουμε πρωτοβάθμιο ιατρείο και οδοντιατρείο, ενώ θα του δοθούν φάρμακα και ρούχα από την οργανωμένη ιματιοθήκη που διαθέτουμε. Οι παροχές μας συνεχίζονται, καθώς οι κοινωνικοί λειτουργοί και οι εργασιακοί σύμβουλοι του φορέα μας θα προσπαθήσουν να βγάλουν τον άστεγο από την αστεγία. Ανάλογο κέντρο ημέρας λειτουργεί στον Πειραιά και ένα τρίτο νέο κέντρο ημέρας ανοίγει εντός των ημερών στη Νέα Ιωνία. Με αυτό τον τρόπο, προσπαθούμε να τριγωνίσουμε την Αττική και αυτό είναι το παρεμβατικό κομμάτι ενός προγράμματος που το ονομάζουμε «Συν στο Πλην». Μας αρέσει να παίζουμε με μαθηματικές πράξεις.  Εξού και η ονομασία της οργάνωσης. Μάλιστα είχαμε μια φιλοσοφία πίσω από την ονομασία της οργάνωσης Praksis που σημαίνει το εξής: Προσθέτουμε την εμπειρία μας, αφαιρώντας την προκατάληψη, προσπαθώντας να διαιρέσουμε τα προβλήματα του κόσμου και αυτό το κάνουμε πολλαπλασιάζοντας τη συμμετοχή των εθελοντών και τη συμβολή των συνδρομητών μας.

Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για το φαινόμενο της εκπόρνευσης σήμερα και ποια είναι η δράση σας σε αυτό;

Οι νόμιμες πόρνες είναι αυτές που δουλεύουν στους οίκους ανοχής. Αυτές υποχρεούνται από το νόμο κάθε 25 μέρες να εξετάζονται και έτσι έχουν κάρτα εξετάσεων και εμβολιασμού. Οι υπόλοιπες κοπέλες τις οποίες βλέπουμε στους δρόμους της Αθήνας από την Ομόνοια μέχρι τα Πατήσια και στους παράδρομους πίσω από την Ομόνοια, από τη Ζήνωνος μέχρι τη Μενάνδρου και από τη Μενάνδρου μέχρι τη Γερανίου, είναι κορίτσια τα οποία κατά κύριο λόγο έχουν πέσει θύματα διεθνικής σωματεμπορίας. Στην Ελλάδα, καταγράφονται γύρω στις 20.000 κοπέλες. Η διεθνική σωματεμπορία είναι μια λερναία ύδρα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το human trafficking διεθνώς καταγράφεται σαν το μεγαλύτερο εμπόριο στον κόσμο, κατακτώντας την τρίτη θέση, με πρώτο το εμπόριο όπλων και δεύτερο το εμπόριο ναρκωτικών. Οι κοπέλες που αναγκάζονται στην εκπόρνευση έχουν παραπλανηθεί, η κάθε μία με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, διαφορετικά έχει παραπλανηθεί μια κοπέλα που προέρχεται από δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και διαφορετικά μια κοπέλα που προέρχεται από την Αφρική. Συνήθως οι κοπέλες που προέρχονται από την Αφρική, απειλούνται από διάφορες δοξασίες, ότι δηλαδή έχουν κάνει βουντού σε αυτές και στις οικογένειές τους και έτσι τις αναγκάζουν να εκπορνευθούν. Κοπέλες που έρχονται από τις χώρες της Νοτιανατολικής Ευρώπης έχουν παραπλανηθεί από τη χώρα προέλευσής τους, δηλαδή, ξεκινώντας από μία αγγελία που ζητούσε οικιακούς βοηθούς ή φροντιστές ηλικιωμένων ατόμων στην Ιταλία. Αφού τους πάρουν τα διαβατήρια και κάνοντας έναν ενδελεχή έλεγχο για το οικογενειακό στάτους τους, τελικά τις φέρνουν στην Ελλάδα, λέγοντάς τους ότι, δήθεν, θα κάνουν τη συγκεκριμένη δουλειά για την οποία ήρθαν, που όμως δεν είναι άλλη από την εκπόρνευση. Όσες προσπάθησαν να αρνηθούν, τις απείλησαν ότι θα κάνουν κακό σε κείνες και τις οικογένειές τους. Επομένως, με την απειλή ότι αν δε συνηγορήσουν μπορεί να πάθουν κακό τα οικεία τους πρόσωπα, καταλήγουν στο να συνομολογούν για να μπουν στην πορνεία. Στην Ελλάδα κάνουν σεργιάνι, γιατί στην ουσία υπάρχουν τοπικές μαφίες που πουλάνε τις κοπέλες αυτές από περιοχή σε περιοχή, ενώ δεν παραμένουν σε κάθε περιοχή πάνω από 2 με 3 μήνες. Αφού τελειώσει το σεργιάνι, όσες επιβιώσουν, τις μεταπουλάνε είτε στα Σκόπια είτε στην Αλβανία, είτε στα Ηνωμένα Εμιράτα είτε σε χώρες της Μέσης Ανατολής και το σεργιάνι συνεχίζεται. Κάποιες κοπέλες εξαναγκάζονται από τους προαγωγούς τους να κάνουν σεξ χωρίς προφύλαξη, με αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές να μένουν έγκυες. Προκειμένου η σάρκα τους να είναι εμπορεύσιμη πρέπει να τους κάνουν άμβλωση. Φυσικά δεν τις πάνε σε νοσοκομεία για νόμιμες αμβλώσεις γιατί εκεί θα αποδειχθεί η παρανομία τους. Επομένως, τους κάνουν τα λεγόμενα mini abortions, δηλαδή, τεχνητές αμβλώσεις με αιχμηρά αντικείμενα που στη ουσία προσβάλλουν όλο το γενετήσιο σύστημα προκειμένου να αιμορραγήσουν και να αποβάλλουν το έμβρυο από τη μήτρα. Όπως είναι λογικό τις περισσότερες φορές οι κοπέλες αυτές σβήνουν, αν δε σβήσουν από κάποιο λοιμώδες νόσημα. Όσον αφορά στις Ελληνίδες που κάνουν πεζοδρόμιο είναι παράνομες και δε μπορούμε να δώσουμε αριθμό. Δεν τις ξέρουμε. Και μέχρι πρότινος νομίζαμε ότι ξέρουμε τους οίκους ανοχής και τελικά αποδείχτηκε ότι από τους 620 οίκους στη Λιοσίων, οι 600 είναι παράνομοι.. Άρα, δε μπορούμε να μιλήσουμε αριθμητικά. Η κρίση, βέβαια, μας έχει δημιουργήσει ήδη την εικόνα ότι για λόγους βιοποριστικούς και λόγους που έχουν να κάνουν με την οικογένειά της, μια Ελληνίδα μπορεί και να εκπορνευτεί. Οι περισσότερες που βρίσκουμε στο δρόμο μέσα από τις ομάδες μας είναι στη χρήση, οι οποίες προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα για να πάρουν την δόση τους εκπορνεύονται. Και αυτές είναι νέες κοπέλες κυρίως. Ωστόσο, για την Ελληνίδα δεν έχουμε ακόμα εικόνα, γιατί είναι κάτι ακόμα πάρα πολύ φρέσκο. Έχουμε περιστατικά, αλλά το περιστατικό δε μπορεί να σε βοηθήσει να κάνεις αναγωγές ερευνητικού τύπου. Στην Praksis έρχονται και εξετάζονται ιερόδουλες, τους παρέχουμε ιατρική βοήθεια και ταυτόχρονα πρωτοστατήσαμε για 17 transsexuals οι οποίες δε μπορούν να εργαστούν και είναι άπορες, φτιάχνοντας ένα δίκτυο για να τους πηγαίνουν συσσίτια.

Τι κάνει η Praksis στο τομέα της πρόληψης;

Το προληπτικό κομμάτι, το οποίο και πάσχει στην Ελλάδα, είναι ο άξονας που πάλι λειτουργεί μέσα στο πρόγραμμα «Συν στο Πλην» και λέγεται «Κοινωνική Κατοικία». Παραλαμβάνουμε ελληνικές οικογένειες με συγκεκριμένα κριτήρια, οι οποίες βρίσκονται ένα βήμα πριν την αστεγία. Πρόκειται για μακροχρόνια άνεργους γονείς με ανήλικα παιδιά, οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν τα νοίκια τους λόγω της ανεργίας και επομένως απειλούνται από έξωση. Τις οικογένειες αυτές τις παραλαμβάνουμε στα όρια της εξαθλίωσης και τις βάζουμε μέσα στο πρόγραμμα, το οποίο επιδοτεί το ενοίκιο, τις ΔΕΚΟ και όλα τους τα έξοδα για τη διατροφή. Το κόστος για μια τετραμελή οικογένεια το μήνα είναι γύρω στα 800 ευρώ. Έχουμε στόχο, όμως, να μη μείνουμε στην επιδότηση γιατί είναι μια απλή ασπιρίνη στο πρόβλημά τους και έτσι οι εργασιακοί σύμβουλοι μας μεθοδευμένα προσπαθούν να τους επαναχαιτίσουν και να τους επανακάμψουν στην ανοιχτή αγορά εργασίας. Όσο πιο γρήγορα λειτουργήσει αυτό, τόσο πιο γρήγορα η οικογένεια ανεξαρτητοποιείται, βγαίνει από το πρόγραμμα και μπαίνει στη θέση της κάποια άλλη που βρίσκεται σε ανάγκη. Μέχρι τώρα, οι οικογένειες με τις οποίες ασχολούμαστε και βοηθάμε είναι 370, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Επίσης, υλοποιούμε τα public awareness προγράμματα για τη δημόσια υγεία, όπου κάνουμε καμπάνιες για την ηπατίτιδα Β, την ηπατίτιδα C και για τον ιό HIV, όπως η καμπάνια «Πάρε φόρα εξετάσου» και η «Εγώ γνωρίζω και προσέχω». Στις καμπάνιες προσπαθούμε πάντοτε να χρησιμοποιούμε λίγο το στοιχείο του μιμητισμού, γιατί αυτό έχει να κάνει με το επικοινωνιακό γκελ που θες να περάσεις στον πληθυσμό με τον οποίο ασχολείσαι. Οπότε βάζουμε πρόσωπα καθημερινά, δροσερά, νέους ανθρώπους αλλά και πρόσωπα τα οποία είναι δημοφιλή ή έχουν μια δημοτικότητα μόνο και μόνο για να μπορέσουμε να κάνουμε πιο εύπεπτο το μήνυμα. Οι καμπάνιες μας δεν είναι τρομολαγνικές. Βάσει ερευνών και πριν βγει μια καμπάνια μας προς το ευρύ κοινό, κάνουμε τα λεγόμενα focus group, opinion έρευνες. Καταρχήν, αποφασίζουμε σε ποιες ομάδες θέλουμε να απευθυνθούμε, ποιους πληθυσμούς θέλουμε να ενημερώσουμε και παίρνουμε αντιπροσωπευτικό δείγμα σε ομαδική διάσταση. Το δείγμα αυτό μας ενημερώνει για το τι θα ήθελε να ακούσει στο ραδιόφωνο ή να δει στη τηλεόραση όσον αφορά στο μήνυμα που θέλουμε να μεταδώσουμε και ανάλογα  σχεδιάζουμε την καμπάνια, ώστε να έχει το καλύτερο δυνατό και το μεγαλύτερο in back. Και βέβαια, υπάρχει πρόληψη  μέσω των δράσεων. Υπάρχουν εμβολιασμοί στα ιατρεία μας, όπως και στα κινητά ιατρεία μας. Συγκεκριμένα, έχουμε δυο κινητά ιατρεία τα οποία βγαίνουνε στα σύνορα. Το ένα που είναι και προληπτικό πρόγραμμα, κινείται από τον Προμαχώνα μέχρι τον Έβρο και είναι στελεχωμένο με γιατρό, νοσηλευτή, κοινωνικό λειτουργό και δικηγόρο. Το έργο τους είναι να παραλαμβάνουν τους μετανάστες που μπαίνουν λάθρα μέσα στην Ελλάδα και να τους κάνουν ιατρικές εξετάσεις. Το άλλο μας κινητό ιατρείο κινείται στα νησιά Χίος, Σάμος και Μυτιλήνη, σημεία στα οποία καταφτάνουν μετανάστες που έρχονται από τα τούρκικα παράλια και τους οποίους προσπαθούμε να τους παραλάβουμε. Ταυτόχρονα, όμως, έχουμε προβλέψει και κάτι άλλο. Στα σύνορα μοιράζουμε φυλλάδια τα οποία τα λέμε ειρωνικά “Welcome”. «Καλώς ήρθες!» Δηλαδή, «Welcome to the χάος!» που είναι μεταφρασμένα στις γλώσσες τους. Έτσι, και τους ενημερώνουμε πού μπορούν να βρουν φαγητό, ρούχα, νομικές υπηρεσίες, όχι προωθώντας μόνο τις δομές της Praksis αλλά και άλλες ΜΚΟ. Γιατί όπως προαναφέρθηκε, πιστεύουμε στη δικτύωση. Επίσης, ό,τι πληροφορία τους δίνουμε είτε στο δρόμο είτε μέσα στα Πολυϊατρεία μας, είναι μεταφρασμένη σε 13 γλώσσες. Οτιδήποτε έντυπο έχει η Praksis είναι μεταφρασμένο σε 13 γλώσσες.

Διαπιστώνετε αν οι Έλληνες συμπολίτες μας έχουν την καλή διάθεση να συμμετέχουν εθελοντικά σε μια οργάνωση σαν τη δική σας ή έχουν κλειστεί στον εαυτό τους;

Έχει να κάνει με μια αυτόματη ψυχολογική ενέργεια και ανταπόκριση. Καταρχήν, στην Praksis οι εθελοντές είναι 500 σε όλη την Ελλάδα και οι εργαζόμενοι είναι 160 άτομα. Ο εθελοντής είναι ένας άνθρωπος που συνήθως είναι νέος και θέλει να αποκτήσει εμπειρία ή θέλει όντως να βοηθήσει. Αυτόματα, βλέπουμε από τη δική μας πλευρά στο πρόσωπό του την εξέλιξή του. Επομένως, προσπαθούμε να κάνουμε career planning. Από τα 160 στελέχη μας το 80 - 85% είχαν υπάρξει εθελοντές στην Praksis. Ο εθελοντής περνάει μια περίοδο όπου υπάρχει μια αρχική όσμωση, δοκιμάζεται στο πεδίο εφαρμογής των προγραμμάτων. Με την πρώτη ευκαιρία, όταν ανοίγουν οι θέσεις εργασίας προκρίνονται οι άνθρωποι που έχουν προσφέρει εθελοντική δουλειά στο φορέα μας. Εδώ, εθελοντής μπορεί να γίνει ο οποιοσδήποτε, δηλαδή, όχι αυτός που βλέπει σαν σκοπό μόνο το επαγγελματικό, αλλά και άνθρωποι οι οποίοι είναι ενεργοί πολίτες. Μάλιστα, το μότο είναι ότι για να γίνεις εθελοντής δε χρειάζεται να είσαι μόνο γιατρός, κοινωνικός λειτουργός ή ψυχολόγος πρέπει απλώς να θέλεις να συμμετέχεις σε αυτή την ανθρώπινη περιπέτεια που εμείς ονομάζουμε πράξη ζωής. Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουμε παρατηρήσει ότι όλα αυτά τα επικοινωνιακά σκαμπανεβάσματα, όλος αυτός ο ψυχολογικός πόλεμος της σταγόνας που προέρχεται από τα ΜΜΕ «πτωχεύουμε, βγαίνουμε από τη Ευρώπη, γυρνάμε στη δραχμή, είμαστε μέσα ή έξω από το ευρώ, τα μνημόνια», όλο αυτό έχει δημιουργήσει μια ανασφάλεια στον κόσμο. Και του έχει δημιουργήσει μια αίσθηση αυτισμού, με αποτέλεσμα να λειτουργεί αυτιστικά. Και αυτό σημαίνει ότι θωρακίζεται στον εαυτό του και προσπαθεί να συγκρατήσει ότι δυνάμεις έχει προκειμένου να τις προωθήσει όταν θα του παραστεί ανάγκη στο μέλλον, καθώς το μέλλον είναι αβέβαιο. Επομένως, αυτό που αποφασίζει πλέον ο κόσμος είναι ότι δεν εξαντλεί πλέον τις δυνάμεις του στο πεδίο της αλληλεγγύης και του ανθρωπισμού, αλλά τις συγκρατεί για να κοιτάει τον εαυτό του και το καβούκι του, γιατί δεν ξέρει τι του ξημερώνει.

Τι θα προτείνατε σαν θέματα αυτή την περίοδο που πρέπει να απασχολήσουν τη δημόσια διαβούλευση, την τοπική αυτοδιοίκηση; Έχετε μια ατζέντα να προτείνετε;

Καταρχήν, η τοπική αυτοδιοίκηση βάσει του Καλλικράτη κι έτσι όπως σχεδιάστηκε και οραματίστηκε, θα πρέπει πλέον να αποφασίσει κάτι. Ότι στη Ελλάδα για να μπορέσουν να λυθούν τα προβλήματα και μιλάμε για προβλήματα βάσης είτε αυτά αφορούν την κοινωνία είτε αυτά αφορούν την οικολογία είτε τον πολιτισμό είτε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες, πέρα από τους τομείς θα πρέπει να ακολουθηθεί η λεγόμενη επικουρική πρωτοβουλία, η οποία λέει κάτι πάρα πολύ απλό: Ότι έπρεπε να έρθει το 2012 για να συνειδητοποιήσουμε ότι ο κεντρικός σχεδιαστής, αυτός, δηλαδή, που βρίσκεται στο υπουργείο και σχεδιάζει, δε μπορεί να αφουγκραστεί το πρόβλημα που βρίσκεται στη βάση. Επομένως, πρέπει να γίνει μετατόπιση και μετάθεση αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος στην περιφέρεια, από την περιφέρεια στην τοπική αυτοδιοίκηση και ακόμη πιο κάτω από την τοπική αυτοδιοίκηση στη γειτονιά. Ο σχεδιασμός, επομένως, πρέπει να γίνεται από τη βάση, όπως και οι αξιολογήσεις, δηλαδή, όταν μιλάμε για αξιολόγηση είτε αφορά έναν οργανισμό όπως η Praksis, είτε αξιολογήσεις κοινωνικών προγραμμάτων κ.τ.λ. δεν πρέπει να γίνονται μόνο top to bottom αλλά και bottom to top. Επομένως, στη βάση πρέπει να γίνεται ο σχεδιασμός, στη βάση πρέπει να λύνονται και τα προβλήματα. Η τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να αποφασίσει ότι το πρόβλημά της είναι τοπική κοινωνική υπόθεση και ως τέτοια να υπολογίζεται. Αυτό σημαίνει ότι, πρέπει η τοπική αυτοδιοίκηση να καταγράψει από πού αιμορραγεί, ποιοι είναι οι πληθυσμοί που βρίσκονται σε κίνδυνο, να υπάρχει μια ενδελεχής καταγραφή, να εξορθολογήσει την εκταμίευση των χρημάτων της, να κάνει, δηλαδή, προγράμματα που να είναι αποτελεσματικά και προγράμματα της επόμενης μέρας. Θα πρέπει να διεκδικήσει η ίδια από το κεντρικό κράτος, να αξιοποιήσει τους πόρους και να μην αφήνει το κεντρικό κράτος να προκηρύσσει προγράμματα, διαγωνισμούς κ.τ.λ. Δηλαδή, κάθε Δήμος θα πρέπει να γίνει ενδιάμεσος φορέας διαχείρισης. Αυτό που έκανε ο Δήμος Αθηναίων. Ο  Δήμος Αθηναίων αυτή τη στιγμή διεκδίκησε, αντί το Υπουργείο Εργασίας και το Υπουργείο Ανάπτυξης να καταναλώνουν τα χρήματα του ΕΣΠΑ, να πάρει 160.000.000 ευρώ και να είναι αυτός που θα τα διαχειριστεί σε διάφορους τομείς ενδιαφέροντος. Αυτό πρέπει να γίνει κοινός τόπος σε κάθε Δήμο. Συνοψίζοντας, λοιπόν, είναι απαραίτητη η εξορθολογικοποίηση των πόρων, να είναι τοπικές κοινωνικές υποθέσεις τα προβλήματα του κόσμου και ο τοπικός σχεδιασμός να ακολουθεί την αρχή της επικουρικής πρωτοβουλίας.

Σε μια δύσκολη περίοδο που διανύουμε, τι είναι αυτό που έχει να πει η Praksis σε αδρές γραμμές στον κάτοικο της Αθήνας; Ένα θετικό μήνυμα ενδεχομένως. 

Το θετικό μήνυμα είναι ότι μέσα από όλη αυτή την κρίση και από όλα αυτά τα δεινά τα οποία μπορεί να περνάμε είτε σε επίπεδο ομάδας είτε σε επίπεδο οικογένειας είτε ακόμα και σε προσωπικό επίπεδο θα πρέπει να βλέπουμε την επόμενη μέρα. Και η επόμενη μέρα είναι, ότι μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα αρκεί να ξεκινήσουμε από κάπου, να αλλάξουμε τον εαυτό μας.

Και πού μπορεί να σας βρει κάποιος που έχει ανάγκη;

Αν κάποιος έχει ανάγκη και θέλει να μάθει περισσότερες πληροφορίες για θέματα υγείας, για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και τον HIV μπορεί να καλέσει στην τηλεφωνική μας γραμμή που είναι 24ωρη στο 800 11 11 600.

• · Στουρνάρη 57 , Αθήνα, τηλ: 210 5205200 (Κεντρικά γραφεία).
• · Παιωνίου 5 & Αχαρνών, Αθήνα (Πολυϊατρείο).
• · Δεληγιώργη 26-28, Αθήνα (Κέντρο Αστέγων).
• · Καποδιστρίου & Κοραή 40, Πάτρα (Κέντρο Ασυνόδευτων Ανηλίκων).
• · Αρκαδιουπόλεως 1 & Αγίου Δημητρίου, Θεσσαλονίκη (Πολυϊατρείο).
• · Μοναστηρίου 17, Θεσσαλονίκη (Κοινωνική Κατοικία, Κέντρο Αστέγων).

Διαβάστε περισσότερα »